1973 – Türk Uçak Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) kuruldu.

Son güncelleme tarihi 11/08/2025

Türkiye’nin savunma sanayiinde dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla 28 Haziran 1973’te Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde kurulmuştur. Türkiye’de hava platformlarının tasarımı, geliştirilmesi, üretimi, tamamlanması, yenilenmesi ve satış sonrası hizmetleri alanlarındaki teknoloji merkezidir.

Türk Hava Kuvvetleri’nin savaş uçağı ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak F-16 uçaklarının kullanılması kararı ile birlikte F-16 uçağının üretimi, uçak üzerindeki sistemlerin entegrasyonu ve uçuş testlerini yaparak Hava Kuvvetlerimize teslim etmek üzere TUSAŞ tarafından 1984 yılında TUSAŞ Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TAI), Türk-ABD ortak yatırım şirketi olarak 25 yıllığına kurulmuştur.

1985’te TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. kuruldu. %50,5’lik hissesi TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.’ye, %46,2’lik hissesi General Electric şirketine, %3,3’lük hissesi ise Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı ve Türk Hava Kurumu’na aittir.

2005’te, 25 yıllık süre tamamlanmadan TAI’deki Lockheed Martin of Turkey (% 42) ve General Electric International (%7) şirketlerine ait hisseler satın alınmıştır.

TUSAŞ tesisleri 186.000 metrekaresi kapalı olmak üzere toplam 5.000.000 metrekarelik bir alan üzerine kurulmuştur. Şirketin Akıncı Hava Üssü’nde bulunan yüksek teknoloji ürünü makine ve teçhizatla donatılmış modern uçak üretim tesisi, parça imalatından uçak montajı, uçuş testleri ve teslimine kadar geniş üretim kabiliyetlerine sahiptir.

TUSAŞ TAI, dünyanın en büyük yolcu uçağı Airbus A380’e ve askerî nakliye uçağı Airbus A400M’ye parça üretmektedir. Ayrıca şirket 2013 yılında ilk uçuşunu gerçekleştiren Airbus A350’ye kanatçık üretmeye başlamıştır.

Nedense 2025 itibariyle en kıdemli uzmanlar, 60 yaşını doldurduğu gerekçesiyle emekli edilmektedir.

TUSAŞ bir ilk değildir. 1941 yılında Ankara Etimesgut’ta askeri uçak fabrikası kurulmuş, Menderes tarafından kapatıldığı 1952 yılına kadar 16 tip uçak tasarımı gerçekleştirmiş, bunlardan 12’si sonuçlandırılmış ve 126 adet Türk tasarımı uçak üretilmiştir.

Türkiye’de ilk sivil uçak fabrikası 1936’da İstanbul Beşiktaş’ta faaliyete geçmiştir.

Kaynakça:
. https://www.tusas.com/kurumsal/hakkimizda
. https://tr.wikipedia.org/wiki/TUSA%C5%9E
. TUSAŞ Yönetimi, 60 Yaşını Doldurduğu Gerekçesine Sığınarak, MMU Kaan’ı Yapacak Nitelikteki Çalışanlarını Neden Toptan, Zorla Emekli Ediyor?, Hüseyin Fazla, 04.01.2024, https://strasam.org/savunma/savunma-sanayii/tusas-yonetimi-60-yasini-doldurdugu-gerekcesine-siginarak-mmu-kaani-yapacak-nitelikteki-calisanlarini-neden-toptan-zorla-emekli-ediyor-2754
. GE’nin Türkiye’de Başarı Hikayesi, 17.01.2018, https://www.muhasebenews.com/genin-turkiyede-basari-hikayesi/
. https://tr.wikipedia.org/wiki/TUSA%C5%9E_Motor_Sanayii_A.%C5%9E.
. THK Etimesgut Uçak Fabrikası 1939-1950, İsmail Yavuz, https://www.mmo.org.tr/sites/default/files/784b70742141814_ek.pdf
. https://www.savunmasanayiidergilik.com/tr/HaberDergilik/THK-Etimesgut-Ucak-Fabrikasi-nin-ilk-ucagi-78-yil-once-bugun-havalandi
. THK Etimesgut Uçak Fabrikası nasıl kapatıldı?, Prof.Dr.Fahrettin Öztürk, 20-02-2024, https://haber.aero/yazarlar/fahrettin-ozturk/thk-etimesgut-ucak-fabrikasi-nasil-kapatildi-bilmekte-fayda-var/