1971 – SEKA Dalaman fabrikası açıldı

Son güncelleme tarihi 28/05/2026

Dünyada viskoz selülozu üreten 10 firma mevcut olup, Türkiye‘de viskoz selülozunu üreten tek tesis olan SEKA Muğla Dalaman Müessesesi büyüklük açısından 4. sırada yer almaktaydı.

Kapasitesi yılda 70.000 ton sülfat selülozu ve 15.000 ton linter selülozundan 35.000 ton yazı tab kağıdı ve 40.000 ton karton üretirdi. SEKA Dalaman için Sanayi Bakanlığı 365 milyon dolar, Ata Yatırım ve Finlandiya danışmanlık firması Jakopori 150 milyon dolar değer biçmişti.

SEKA Dalaman kağıt fabrikası, oldu bittiye getirilerek bir ay içinde elden çıkarıldı. 22.03.2001’de 40 milyon dolara Mopak Kağıt Karton Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye satıldı. ÖYK kararına göre satış bedeli yüzde 25’i sözleşme imza tarihinde peşin olarak ödenecek, kalan tutar ise 3 yılda eşit taksitler halinde tahsil edilecekti. Çünkü Mopak Yönetim Kurulu Üyesi ANAP Ahmet Çetin Budaklar, ANAP milletvekili adayıydı ve TARİŞ Genel Müdürlüğü yapmıştı.

Selüloz-İş Sendikası Genel Başkanı Ergin Alşan, fabrikanın yıllık cirosunun 30 trilyon lira olduğunu, ancak 24 trilyon liraya satılmaya çalışıldığını ifade etti.

Mopak 500 kişinin 400’ünü işten çıkarttı. İşten çıkarılanların 8 ay süresince işsizlik parasını devlet üstlendi. Dalaman’a 22 bin metreküp tomruk 30 milyon TL’ye malolurken, Mopak’a 14 milyon TL/ metreküpten devredildi. Fabrikanın 10 trilyon lira değerindeki yedek parça stoku, defter değeri olan 600 milyar lira üzerinden devredildi.

SEKA’nın kiracı olduğu Göcek iskelesi ihaleye dahil edilmemişti. İstifa eden özelleştirmeden sorumlu eski Devlet Bakanı Yüksel Yalova’nın döneminde iskele, aylık 10 bin dolar bedelle Mopak’a kiralandı. İskeleden fuel – oil, selüloz, tomruk taşınacak. Göcek gibi yat turizminin gözbebeği bir beldede fuel-oil taşıtmak iyi fikir. Hem de bu fiyata.

Yaklaşık değeri 15 milyon dolar olan, Orman Bakanlığı’na bağlı SEKA’nın kullanımındaki arazinin üzerinde inşa edilen sosyal tesisler ve lojmanlar da Mopak’a devredildi. Dünya Çevre Vakfı tarafından koruma altına alınan ve yalnızca Dalaman’da yetişen sığla ağaçları da bu arazi ile birlikte devredilmiş oldu.

Aynı Mopak iki sene sonra SEKA Kastamonu fabrikasını da 9,1 milyon dolara iç edecekti.

Türkiye’de 2000’li yılların başlarına kadar SEKA kuruluşları ile devlet kontrolünde yürüyen kağıt sektörü, 2000’li yılların başında SEKA’nın özelleşmesiyle tamamen özel sektör kontrolüne geçmiştir. Kapatılan tüm SEKA fabrikaları yüzünden yılda kâğıt ve karton ithalatına 3,5 milyar dolar ödüyoruz.

Kaynakça:
. Özel oldu ama güzel olmadı, 26.06.2001, https://www.milliyet.com.tr/yazarlar/ozel-oldu-ama-guzel-olmadi-5279728
. Sendika: SEKA Dalaman peşkes çekildi, 15.07.2001, http://arsiv.ntv.com.tr/news/17754.asp
. Kağıt krizinin nedeni bu iki karede, 30.08.2018, Cumhuriyet
. Seka Kağıt Üretim Müesseseleri Nerelerde Kurulmuştu? 03.08.2021, https://kagitureticileri.com/Makale/Detay/72