Son güncelleme tarihi 15/10/2026
Etibank’a bağlı olan Eti Elektrometallurji A.Ş’nin Fransa ortaklığıyla 12 Ekim 1962’de Antalya’da açtığı düşük karbonlu ferrokrom ve karpit fabrikasıdır.
Karpit nedir?
Karpit (kalsiyum karbür) özellikle metal ve kaynak işlerinde kullanılan (oksijen kaynağı), suyla temas ettiğinde hızla tepkimeye girerek yanıcı asetilen gazı çıkaran bir kimyasal maddedir. Kireç ile kömürün yüksek ısıda yakılmasıyla elde edilir.
Krom nedir?
”Ekmek için maya neyse modern sanayi içinde krom odur. Pek az miktarda gerek duyulur, fakat onsuz da olmaz, tıpkı mayasız ekmek olamayacağı gibi” (Artur Kemp)
Krom madeni 1797 yılında keşfedildi. Ural Dağları ve ABD’de kromit yatakları bulundu. Doğal ortamda ham cevher halinde yüzde 20-40 krom içeren kromit madeni ergitme yoluyla zenginleştirilip yüzde 60 – 65 krom içeren ferrokrom ara ürününe dönüştürülür. Kromlar karbon içeriğine göre yüksek karbonlu ve düşük karbonlu olarak ikiye ayrılır. Son yıllarda metalurji sanayiinde kullanılan kromun %95’i ferrokromdur.
En yüksek kaliteli metallurjik cevherler Türkiye, İran ve Rodezya’da bulunmaktadır.
Türkiye’de krom üretimi
1850’de Bursa’da bulunan krom yatakları yabancılar tarafından işletilmeye ve Avrupa’ya ihraç edilmeye başladı. Borçlar nedeniyle Osmanlı devleti bu ihracattan gelirini alamadığı gibi, sanayi tesisi bulunmadığı için kromu hiçbir şekilde kullanamadı.
1935 yılında Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün direktifiyle “Ülkemizin yeraltı kaynaklarını işletmek ve değerlendirmek üzere, sanayimizin ihtiyacı olan madenleri, hammaddeleri, enerjiyi üretmek ve her nevi banka muamelelerini yapmak” amacıyla Etibank kurulur.
Fethiye’deki krom madenlerini işletmek üzere Fethiye Şirket-i Madeniyesi T.A.Ş. açılır. Çelik üretiminin dünya tarihinde bu denli önemli olması, çelik kalitesinin ve çelik üretiminin sürekli artışını sağlar. Aşınmaya ve korozyona karşı daha dayanıklı çeliklerin üretimi için krom vazgeçilmezdir. Metalurji sanayiinde krom cevherinin en önemli kullanım alanı paslanmaz çelik yapımında kullanılan ferrokromdur. Çelik ve krom alaşımları, silah sanayiinin çok önemli bir maddesidir. Krom çeliğe sertlik ile kırılma ve darbelere karşı direnç verir, aşınma ve oksitlenmeye karşı koruma sağlar. Kromun süper alaşımları ısıya dayanıklı olmaları nedeniyle yüksek ısı fırınlarının, kazanların, tribünlerin, yüksek verimli motorlarının yapımında kullanılmaktadır. Türkiye’deki krom cevherinin yüksek metalurjik kalitesi sayesinde ferrokrom üretimi fikrini ortaya çıkar.
Fakat bir engel vardır, devlet tekeli. Neyse ki Adnan Menderes bu engeli de aşar (kinaye). 1954 yılında 6309 sayılı Maden Kanunu ile madenlerin devlet eliyle geliştirilmesi esası terkedilir, özel ve kamu girişimleri eşit haklara sahip olurlar.
Antalya Kepez’de ferrokrom üretimi başlıyor
Elektrometalurji tesisi Fethiye’den çıkarılan ve yine aynı tesiste zenginleştirilen krom cevherinin değerlendirilmesi amacıyla Antalya’da bir düşük karbonlu ferrokrom fabrikası kurmaya karar verirler. Hem karpit hem de ferrokrom üretimi için çok yüksek elektrik enerjisi tüketen elektrik ark fırınları gerektiğinden, ferrokrom fabrikasında karpit de üretilmesi düşünülür.
1957’de % 50’si Etibank’a % 30’u Fransız Pechiney, % 10’u Fransız Companec firmalarına, % 5’i Ergani Bakır İşletmesi’ne ve % 5’i Şark Kromları İşletmesi’ne ait olacak şekilde şirket kurulur. Fabrikanın maliyeti tahmin edilenden yükseğe çıktığı için Etibank’tan ayrıca 10 milyon TL kredi kullanılması gerekir.
Antalya Ferrokrom ve Karpit Fabrikası 12 Ekim 1962’de açılır. 30 milyon liraya malolur. Yılda 20 bin ton krom işleyip 8 bin ton ferrokrom ve 8 bin ton karpit üretir. 250 kişi çalışır.
Fransız ortak, Antalya’da üretilen yüksek kalitedeki düşük karbonlu ferrokromu kendi küresel alıcılarına satarken fiyatları kasıtlı olarak dünya piyasasının çok altında belirler. Fabrikadan çıkan ferrokrom, Fransız şirket tarafından tonu 270 dolardan ihraç ediliyor gibi gösterilir. Kamunun elde etmesi gereken devasa kâr Fransa’ya transfer edilmiş; şirket sürekli zarar göstererek Etibank’ı (ve dolayısıyla Türk devletini) zarara uğratmıştır. Ayrıca fabrikaya Fransa’dan ithal edilen makine, yedek parça ve teknik danışmanlık hizmetlerinin piyasa değerinin çok üzerinde fiyatlarla fabrikaya fatura edildiği anlaşılır. 1966 yılında toplam zararın 70 milyon TL olduğu tesbit edilir. Aslında 1962’de fabrika açılışına yabancı NATO yetkilileri gelmesinden birşeyler döndüğüne uyanmak lazımdı.
1969 Aralık ayında çıkan fırtınada ferrokrom fabrikasının demir çatısı çöker. Meğer Fransızlar çatıdan da çalmış.
Rezalet boyu aşmıştır. 1970’te Pechiney hisseleri satın alınarak ortaklıktan çıkarılır, şirket yüzde yüz Türk sermayeli olarak faaliyetlerine devam eder. Üretimin büyük bir kısmı piyasa değeri olan 500 dolardan ihraç edilir, şirket kâra geçer. Ferrokromun yanında yılda 30.000 ton karpit ve 45.000 ton kireç üretilir.
Antalya ferrokrom ve karpit fabrikası Türkiye’deki tek ultra-düşük karbonlu ferrokrom üreticisidir ve artık tüm dünyaya satış yapmaktadır. Fakat liberalizm bir kez daha ağını örecektir.
1998 yılında Etibank, Eti Holding (Eti Krom) ve Eti Elektrometallurji A.Ş. olarak ikiye ayrılır:
Etibank – Medya-İpek Holding ortaklığına satılır
Eti Krom – Yıldırımlar Group’a satılır
Eti Holding – Varlık Fonu’na devredilir
Eti Elektrometalurji – Antalya Ferrokrom İşletmeleri, Ekim 2000’de aniden Özelleştirme İdaresi’ne (ÖİB) devredilir. ÖİB’ye devredilip satılmaktan kurtulan kamu kuruluşu görülmemiştir. Nitekim Eti Elektrometalurji 2004 yılında,
Türkiye’deki tek ultra-düşük karbonlu ferrokrom üreticisi iken,
30,000 ton/yıl karpit, 11,500 ton/yıl ferrokrom, 7,300 ton/yıl silikoferrokrom, 5,000 ton/yıl ferrosilisyum üretirken,
9,500 ton/yıl kapasiteli söderberg (eritme) tesisleri,
Yoğunlaştırma tesisleri,
Yıllık 17 milyon dolar cirosu,
Antalya’da deniz kenarında 355 dönüm arazisi (ki değeri 100 milyon dolardan fazla),
Fethiye Karagedik mevkiinde denize yakın 373 dönüm arazi,
Antalya merkezde 17 dönüm arazi,
Su arıtma tesisleri,
İş makineleri,
Kasada 1.7 milyon dolar karşılığı nakit TL,
Stoklarda 7,2 milyon dolar değerinde ürün,
14 milyon USD alacak,
6’sı villa tipi 54 lojmanı var iken,
Sadece 15,3 MİLYON dolara Aksu Madencilik’e satılır. Bu da yetmezmiş gibi, şirket bu paranın yüzde 40’ını peşin, kalan kısmını 36 ayda taksitle öder. Yetmez, işçilerin 5,2 milyon dolar tutarındaki tazminatlarını da devlet öder.
Koskoca ferrokrom ve karpit fabrikası Aksu Madencilik’e hediye edilip üstüne bir de para verilmiştir. İhalede en yüksek (!) ikinci teklifi veren Özdoğu İnşaat, Aksu’yla ortak olur, madeni birlikte işletirler.
Üretim durduruluyor
2008 yılında kriz bahane edilerek önce ferrokrom üretimi, sonra tüm üretim durdurulur. Rivayet odur ki, Aksu Madencilik fabrikayı tamamen kapatıp arsayı imara açmak istemiştir. Çünkü fabrikanın hemen bitişiğindeki parselde sonradan Sur Yapı Turkuaz Sitesi dikiliverir. Maden fabrikasına komşu sitede oturmayı seçmek, tam hırslı at gözlüklü kesimden beklenecek davranış.
Milyonlarca ton zehirli duman salan bacaya ancak 2007 yılında filtre takılmıştır. Neyse ki, 40 küsur sene en tehlikeli kimyevi duman yayan fabrikanın bulunduğu parsel imara açılmaz.
Fabrikanın 2008’de topu topu 36 milyon dolar ciro yaptığı anlaşılır. Rakam gerçekse bu kadar düşük satış yapmayı nasıl becerdikleri, neden daha önce filtre taktırılmadığı, çevreye verilen zararın nasıl giderileceği ayrıca tartışma konusudur. Fabrika geçen 40 yılda şehir içinde kalmıştır, insan ve çevre sağlığına etkileri arttığından kapalı kalmasını isteyenlerin sayısı da fazladır. Antalya artık bir turizm şehridir ve turizm ciddi gelir getirmektedir.
Yine de ferrokrom ve karpit fabrikası üç yıllık aranın ardından 2011 yılında tekrar faaliyete başlar. Fakat artık işveren hırs yapmıştır.
Yılda 500 bin ton cüruf çevre önlemi alınmadan işleniyor
Ferrokrom cürufu, içeriğindeki kanserojen altı değerlikli krom, toz emisyonu ve yeraltı suyu riski nedeniyle sıkı denetime tabi tutulması gereken bir endüstriyel atık. Ferrokrom üretimi sırasında ortaya çıkan cürufun işlenmesi ve geri kazanımı, çevre izni ve lisansına tabi faaliyetler arasında yer alıyor.
Ferrokrom fabrikasının cürufunu temizlemekle yükümlü Apic Toll firmasının yurtdışı web sitesindeki rakamlar dehşet verici. Tesisin aylık işleme kapasitesi 45.000 ton, yıllık kapasitesi ise 500.000 ton seviyesindeymiş ve 7/24 çalışıyormuş. 2008 yılında parçalama tesisi devreye girmiş ama Apic Toll Antalya projesi (?) 2011 yılı sonunda tamamlanmış. Kanserojen altı değerlikli krom da içeren cüruf, dağlar halinde açık havada depolanmış. En az 1.800.000 TON cüruf işlenmiş. Ve 2022’nin başından itibaren hiçbir çevre önlemi de almamış. Çünküüüüü….
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün 24 Ocak 2022 tarihli yazısıyla muafiyet verilmiş! Böylece çevre iznine tabi bir tesise uygulanması gereken kurallar ve denetim Kepez’e uygulanmamış. Peki bu ne getirdi, aylık 45.000 ton cürufun yarattığı sınırsız çevre tahribatı ve tesise müthiş mali avantaj.
Meslek odaları ve çevreciler muafiyet kararına karşı dava açar.
2022 yılında fabrikanın bacasından çıkan simsiyah dumanlar gökyüzünü kaplar, adeta gözgözü görmez. Mahalle halkının anlattığına göre ferrokrom fabrikasından çoğu geceler, gece yarısından sonra desibeli çok yüksek mekanik sesler gelir. Bu sesten sonra, o ana kadar bacasından belli belirsiz duman çıkan fabrikadan aniden çok yoğun bir şekilde duman salınır.
2022 Ekim ayında iş makinesinin taşıdığı işlenmiş cürufun suyla teması sonucu patlama oldu, iş makinesi anında parlayan alevlerin ortasında kaldı. Operatör ağır yaralandı. Yangın bir saatte ancak söndürülebildi. Zira ferrokrom ve karpit fabrikasında üretilen karpit, suyla temas edince patlayan bir kimyevi madde.
Tüm bunlar olurken şirket yıllarca eskisi gibi çalışmaya devam etti. Milletin zehire boğulmasına, yanmasına sebep olan aynı Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, 5 Eylül 2025’te çevre izni olmadan faaliyet gösterdiği için tesise 1 milyon 299 bin TL sembolik bir idari para cezası kesti.
Cezadan sadece beş gün sonra gökyüzünü simsiyah dumanlar kapladı, tesiste büyük bir yangın çıktığından şüphelenen halk itfaiyeye haber verdi.
Aksu Madencilik başka illeri de kirletme peşinde
Aksu Madencilik, sanki Antalya Kepez’deki fabrikayı mükemmel işletebiliyormuş gibi, son hız yeni madenler açmaya, kapasite arttırımına girişir.
Arıcılık, ormancılık ve hayvancılık yapılan Muğla Fethiye ilçesine bağlı Nif, Yayla Koru ve Karanfilli Yaylası’nda planlanan krom ocağı projesi için 2023 yılında verilen ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararına karşı halk dava açtı. Mahkeme davayı reddederek madencilik faaliyetlerinde kamu yararı bulunduğu iddia etti.
Proje dosyasına göre, krom madeni 836,77 hektarlık ruhsat sahasının 21,48 hektarlık bölümünde planlanıyor. Alan tamamen orman vasfında. Maden sahasının çevresinde Nif Çeşmesi’nin kaynağı, Üzümlü Havzası ve Yayla Koru su havzası bulunuyor. Projede patlatmalı açık işletme ve yeraltı üretimi planlandı. Yıllık toplam üretim kapasitesi ise 300 bin ton olarak belirtildi.
Nif Mahallesi Muhtarı Ferhat Uysal, projeye tepki gösterdi. Uysal, “Bu dağlar, bu sular bizim geçim kaynağımız. Hayvancılığımız, tarımımız bu kaynaklara bağlı. Madenle birlikte yaşam alanlarımız yok edilecek. Biz maden istemiyoruz. Kararlar masa başında değil, bu dağlarda alınsın” dedi.
Yeşilüzümlü Mahallesi’nde yapılmak istenen krom eleme tesisi hakkında “ÇED gerekli değildir” kararına karşı halk dava açtı. Projenin hayata geçirilmesi halinde bölgede on binden fazla ağacın kesileceği, arıcılıkla geçimini sağlayan köylülerin büyük zarar göreceği, ekolojik dengenin bozulacağı ve su kaynaklarının zehirleneceği ifade ediliyor.
Halk, Eti Maden’in daha önce Karagedik’teki krom tesisini Yeşilüzümlü’ye taşımak istediğini belirterek 2017’de Göcek Gökçeovacık’a kadar uzanan 112 km2 alan için verilen maden ruhsatına tepki gösterdi.
112 km2 ne kadar diye kıyaslarsak:
İstanbul’da Fatih, Beyoğlu, Şişli, Beşiktaş ve Kağıthane ilçelerinin toplamı 90 km2. Bundan büyük.
İzmir Karşıyaka veya Ankara Keçiören ilçesi
Yurtdışıyla kıyaslarsak Paris’in eski mahalleleri veya New York Manhattan Adası’nın iki katı
15.700 adet futbol sahası
Haberi yazarken Eti Metallurji’nin halka açılma hazırlığında olduğunu okudum. Bilin bakalım aracı kurum kim? 22 milyar dolarlık fon yolsuzluğunun baş aktörlerinden olup 30 Eylül 2026’da TMSF’ye devredilen Tera Yatırım!
Peki krom/ferrokrom ve karpit madenciliğinin çevreye zararı yok mu?
Ferrokrom cevheri elde etmenin iki temel yöntemi var, biri yakma, diğeri kimyasal ayrıştırma.
Yakma yapılırsa:
• Fırınlarda kok kömürü ve kömür kullanılır. Cevherdeki oksijen karbonla birleştiğinde devasa miktarda karbonmonoksit (CO) ve karbondioksit (CO₂) gazı açığa çıkar.
• Havaya çok ince metalik tozlar, silis ve fırın gazları karışır. Fabrika çevresinde ciddi hava kirliliğine, maruz kalanlarda akciğer rahatsızlıkları kanser, böbrek ve karaciğer yetmezliği, beyin hasarı, kısırlığa ve sakat doğumlara yol açabilir.
• Ergitme işlemi sonrasında geriye kalan yüksek miktardaki cüruf atığı elbette çevreye zararlıdır, kimyasal yapısına göre analiz edilerek filtre edilmelidir. Usulünce depolanmazsa zamanla aşınarak çevreye sızar, toprağı ve suyu zehirler.
Kimyasal ayrıştırma yapılırsa:
Kullanılan kimyasallar atık su, çamur olarak havaya, yağmurla toprağa ve yeraltı sularına sızar. Toprağı, suyu öldürür. Zararın telafisi teknikman mümkün değildir.
• Cevherin sodyum karbonat ile kavrulması aşamasında, zararsız olan üç değerlikli krom (Cr³⁺), son derece zehirli olan altı değerlikli kroma (Cr⁶⁺) dönüşür. Havadan deri yoluyla bile kolayca emilir. Düşük maruziyette bile kansere yol açar. Hücre genetik yapısını bozar. Kısırlığa ve düşüğe yol açar. Yüksek dozlarda ölüme neden olur.
• Çözündürme ve ardından sodyum dikromata dönüştürme aşamalarında yoğun miktarda sodyum hidroksit ve sülfürik asit gibi aşındırıcı kimyasallar kullanılır.
• Kimyasal çözündürme sonrasında demir ve diğer safsızlıkların ayrıldığı devasa miktarda tehlikeli çamur atığı kalır. Bu çamur yüksek oranda altı değerlikli krom içerebildiği için özel sızdırmaz depolama sahalarında saklanmak zorundadır.
• Son aşamadaki termit reaksiyonu çok agresiftir ve aniden yüksek ısı üretir. Bu esnada oluşan alüminyumoksit cürufu ve havaya salınan gazların filtrelenmesi gerekir.
Her halükarda geneli orman olan arazide ağaçları kesip milyonlarca ton toprağı kazıp kromu çıkaracaksınız,
a) havayı karbon ve kimyasallarla, toprağı cürufla kirleteceksiniz
b) kanserojen atık suları ve çamuru, bahçede ördek havuzu misali naylon branda serili çukurda bekleteceksiniz, suya, toprağa, havaya karışacak. Çukurun seviyesi düştüğü için sızıntı sizin de işinize gelecek. O toprakta yetişen ürün, beslenen hayvan zehirlenecek. Soluyan kanser olacak ve çevreye zarar vermediğini iddia edeceksiniz…
Sanayiiden çıkan karpit cürufu, yüksek alkali (bazik) yapısı (pH 12) ve içerdiği ağır metaller, arsenik ve fosfor gibi tehlikeli maddeler nedeniyle çevreye ciddi zararlar verir. Toplu balık ölümlerine yol açar, topraktaki mikroorganizmaları öldürür, suları içilmez hale getirir, kuruyup havaya karıştığında akciğer rahatsızlıkları başta olmak üzere sağlık sorunlarına neden olur.
Ferrokrom üretimi Türkiye’ye fayda sağlamıyor
Türkiye’de tüm krom madenleri ve üç büyük ferrokrom tesisi özel sektöre ait. Elazığ, Antalya ve Bursa-Orhaneli’ndeki ferrokrom tesislerine yakında Sivas’ta bir tesis eklenecek. Bu denetimsizlikle çevre zararı katlanarak artacak.
Ferrokrom paslanmaz çelik üretiminin hammaddesi. Paslanmaz çeliğin ilk ticari üretimi 1913’te İngiltere’de yapılmış, fakat 100 sene sonra ülkemizde hala paslanmaz çelik üretilmiyor. Paslanmaz Sanayici ve İş İnsanları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı 15 Eylül 2024 tarihinde Borsa Gündem’e verdiği röportajda “Türkiye, paslanmaz çelik ihtiyacının tamamını ithalatla karşılıyor. Yıllık ortalama 2-2,5 milyar dolar değerinde ithalat yapılıyor.” diyordu. Bu da yıllık 700-800 bin ton paslanmaz çeliğe denk gelir.
Krom ve ferrokrom sanayiinin tüm çevre zararını çekmekle birlikte, ekonomik kazanç da sağlayamıyoruz. Sektör uzmanlarınca Türkiye’deki entegre paslanmaz çelik üretim tesisi için 1,2 milyar dolarlık yatırım yapılması gerektiği belirtiliyor. Kulağa çok gibi gelen bu rakam, 2026 sonbaharında basına düşen fon yolsuzluğunda aracı kurumların iç ettiği miktarın sadece yirmide biri.
Çevre Bakanlığı verilerine göre sadece 2022-2026 arasında Antalya’da 95, Muğla’da 110 yeni madene izin verilmiş. Bu kadar kimyasal kirliliği doğa hiçbir şekilde telafi edemez.
Madencilik çevreci hale getirilip paslanmaz çelik üretimiyle birlikte devam ederse ekonomiye büyük katkı sağlayabilir. Fakat onun yerine ülke topraklarını, insan sağlığını yüzlerce yıl boyunca mahfetmek tercih ediliyor.
Türkiye’de ve dünyada krom:
1800’lü yılların ortalarından itibaren Osmanlı egemenliği altındaki topraklarda İngiliz, Fransız, Alman jeologlar sessiz sedasız dolaşarak maden rezervlerini belirlediler.
1848 yılında Harmancık’ta (Bursa) maden arama faaliyetlerini sürdürürken, Nallılar köyünde ilk kromit yataklarını buldu. Takip eden tarihlerde Fethiye/Köyceğiz’de krom / kromit cevheri bulundu. Bunu başka cevherler takip etti.
Osmanlı’dan üç kuruşa ve sınırsız elde edilen krom sayesinde Avrupa’da dev çelik şirketleri oluştu (Krupp, Schneider).
1926 yılına kadar yabancılar tarafından işletilen kromit madenleri bir süre sahipsiz kalmış, sonra Fransız ortaklı bir Türk firmaya işletme ruhsatı verilmiştir.
Türkiye’nin krom üretiminin % 80’i, Elazığ, Antalya, Eskişehir, Bursa, Denizli, Muğla ve Kayseri illerinde yer almaktadır.
II.Dünya Savaşı’nda tarafsız kalabilmek için Almanya’ya ve isteyen herkese krom sattık. Bu yüzden sayısız gemimiz batırıldı.
1926’da krom üretimimiz 6.670 tondu. 1945’e kadar 150.000 ton civarındaydı, 1953’te 903 bin tona çıktı.
1960’larda Demokrat Parti’nin abuk subuk politikaları yüzünden tekrar 460 bin tona düştü.
2013 yılında dünyanın en fazla krom ihraç eden ikinci ülkesiyiz. İlki Güney Afrika.
2019 yılında 10 milyon ton krom çıkardık. 1,8 milyon ton ferrokrom ürettik. Çıkan cüruf miktarını hesap edemiyorum.
2025 itibariyle dünyanın en zengin 5.krom yataklarına sahibiz.
Paslanmaz çelik üretimimiz yetersiz olduğundan ithalata bağımlıyız.
Dünyada en fazla krom satın alan ülke Çin.
2025 itibariyle rezervler milyon ton
Zimbabve 540
Kazakistan 320
Güney Afrika 200
Hindistan 79
Türkiye 27
Finlandiya 8,3
Brezilya 6,6
Kaynakça:
. Fon soruşturması: 5 şirket TMSF'ye devredildi, 30.09.2026, https://www.ekonomigazetesi.com/ekonomi/fon-sorusturmasi-5-sirket-tmsfye-devredildi-88688
. https://halkarz.com/eti-elektrometalurji-a-s/
. Ferrokrom’a Çevre Şehircilikten Skandal Karar, 20.02.2026, https://antalyahaber7.com/haber/ferrokroma_cevre_sehircilikten_skandal_karar_-20205
. Fethiye’de krom madenine yargı onayı, 19.03.2026, https://ilketv.com.tr/fethiyede-krom-madenine-yargi-onayi/
. Maden projesi için keşif yapıldı: Fethiye'de su için direniş!, 27.10.2025, https://www.birgun.net/haber/maden-projesi-icin-kesif-yapildi-fethiye-de-su-icin-direnis-664122
. Muğla'da halk krom tesisine karşı: Yeşilüzümlü yeşil kalsın!, 15.05.2025, https://t24.com.tr/cevre/mugla-da-halk-krom-tesisine-karsi-yesiluzumlu-yesil-kalsin,1239160?_t=1790619586958
. Ferrokrom Fabrikası’nda dumanlar yükseliyor, 10.09.2025, Ertuğrul Gün, https://www.antalyakorfez.com/ferrokrom-fabrikasinda-dumanlar-yukseliyor
. Sivas Demirağ OSB'de 225 parselden 183'ü tahsis edildi, 18.02.2025, https://www.sondakika.com/ekonomi/haber-sivas-demirag-osb-de-225-parselden-183-u-tahsis-ed-18388362/
. Görünmez ellerde paslanan çelik ve krom yağması, 06.01.2025, Galip Türkmen, https://www.sunsavunma.net/gorunmez-ellerde-paslanan-celik-ve-krom-yagmasi/
. Fethiye’de krom tesisine onay verilen bilirkişi raporu eksik çıktı, 25/03/2024, https://yesilgazete.org/fethiyede-krom-tesisine-onay-verilen-bilirkisi-raporu-eksik-cikti/
. Altyapı Çalışma Grubu 25044 Ada 1 Parsel (Kepez) imar planı değişiklik önerisinin kent alt yapısına potansiyel etkilerine ilişkin rapor, 11.11.2024, https://antalyakentkonseyi.org.tr/altyapi-calisma-grubu-25044-ada-1-parsel-kepez-imar-plani-degisiklik-onerisinin-kent-alt-yapisina-potansiyel-etkilerine-iliskin-rapor
. Hülya Çetinkaya, 25 Mart 2024, https://gundemfethiye.com.tr/fethiye-yesiluzumlude-krom-madeni-acilmali-mi-selim-uluc-gelecek-nesiller-arilar-hatta-yolu-buradan-gecen-gocmen-kuslar-icin-de-krom-tesisine-karsi-mucadele-etmek-zorundayiz-50807/
. Fethiye ve Krom (Cumhuriyet öncesi) – Tunç Tokay, 17.02.2024, https://fethiyedays.com/fethiye-ve-krom-cumhuriyet-oncesi-tunc-tokay/
. Fabrikada patlamayla birlikte yangın çıktı: Operatör yaralı, 28.10.2022, Bülent Tatoğulları, https://www.hurriyet.com.tr/gundem/fabrikada-patlamayla-birlikte-yangin-cikti-operator-yarali-42161104
. Göz gözü görmüyor!, 03.04.2022, Şükrü Ağırman, https://www.akdenizmanset.com.tr/goz-gozu-gormuyor
. Ferrokrom belası…., 15.01.2009, Turgay Alp, https://antalyabugun.com.tr/makale/ferrokrom-belasi8230-4000
. Antalya - Bahçeli'ye Şikayet Edecek, 02.02.2011, https://www.haberler.com/guncel/antalya-bahceli-ye-sikayet-edecek-2512192-haberi/
. Böyle kıyak satış görülmedi, 07.04.2006 , https://www.patronlardunyasi.com/boyle-kiyak-satis-gorulmedi
. Soma`da açık ocak yöntemine geçiş, Dr. Nejat Tamzok, 02 Temmuz 2014, https://www.enerjigunlugu.net/somada-acik-ocak-yontemine-gecis-9207yy.htm
. Ferrokrom belası….,Turgay Alp, 15.01.2009, https://antalyabugun.com.tr/makale/ferrokrom-belasi8230-4000
. İşte buna pes denir, 07.04.2006, https://www.internethaber.com/iste-buna-pes-denir-10777h.htm,
. Eti Elektrometalurji A.Ş. Aksu Madencilik San. ve Tic A.Ş. ne Satıldı, 30.07.2004, https://www.metalurji.org.tr/index.php/haberler/26-eti-elektrometalurji-a-s-aksu-madencilik-san-ve-tic-a-s-ne-sat-ld
. Yeter! Söz milletin, 04.07.2001, Yalçın Bayer, https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/yalcin-bayer/yeter-soz-milletin-39252452
. U.S. Department of the Interior U.S. Geological Survey, Mineral Commodity Summaries 2025
. Unsafe Chromium and its Environmental Health Effects of Orissa Chromite Mines, Vijayan Gurumurthy Iyer, Nikos Mastorakis, s.111-122, https://www.wseas.us/e-library/conferences/2010/Bucharest/EEETE/EEETE-18.pdf
. Chromium fact sheet, https://wqa.org/wp-content/uploads/2022/09/2016_Chromium.pdf
. https://www.meridyenhaber.com/cumhuriyetin-mirasini-yediler
. Krom cevherlerinin sanayideki yeri isimli makale, Hüseyin Sarıçimen
. https://trendeconomy.com/data/commodity_h2/2610
. Türkiye'deki krom madenciliği, Kıraç Ali Bekişoğlu, s.305-315
. Karpit (kalsiyum karbür), https://kimyagrup.com/urun-detay/karpit-kalsiyum-karbur/
. 1962 Antalya festivali ve fabrikanın açılış videosu, https://filmmirasim.ktb.gov.tr/tr/film/antalya-festivali-ve-fabrika-grntleri
. Milliyet, 4 Aralık 1969
. 15.01.1966 AKİS dergisi
. Cumhuriyet Senatosu tutanakları, B : 41, s.913, 08.02.1964
. https://etimet.com/
. https://www.aksugroup.com/tr/ortaklik/eti-elektrometalurji-a-s
. Atoll Türkiye, https://atoll.co.za/turkiye/
İlk yorum yapan siz olun