1962- Ankara Şeker Fabrikası kuruldu.

Ankara Şeker Fabrikası; Ankara’nın Etimesgut ilçesinde bulunan ve sınırları içerisinde bulunduğu mahalleye ismini veren fabrikadır.

“Fabrikanın etütleri başladığı zaman imalatın büyük bir kısmının montajın ise tamamının yerli olması öngörülmüştü. Nitekim 27 Mayıs ilkelerine bağlı şirketimiz yöneticiler ile bütün teknisyenler üstün gayretlerinin semeresi 1962 yılının Ekim ayının sonlarına doğru gördüler. Projesinden imalatına, imalatından montajına kadar tamamen Türk olan ilk şeker fabrikamız ile memleketimizin teknik alandaki süratlı ve planlı kalkınmasına Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. de önder olarak katılmış oldu. Artık Çek, Alman, Fransız firmalarının yanında Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ismi de fabrikalarımızın şeref köşelerine bronzdan levhalarla asılmağa başlandı.
Ankara Şeker Fabrikası’nın çok kaliteli olan çelik konstrüksiyonun tamamı Karabük Demir ve Çelik İşletmesi’nde, makine ve tesislerin büyük bir kısmı da kendi atelyelerimizde imal edilmiştir. “

Şeker fabrikasının yanı sıra makine fabrikası, elektromekanik aygıtlar fabrikası, tohum işleme fabrikası, Şeker Araştırma Enstitüsü, lojmanlar ve diğer sosyal tesisler fabrika kampüsü içerisinde bulunmaktadır.

Kurulduğu ilk yıl 397 köyde 12 bin 891 çiftçi ile 143 bin 214 dekarlık alanda pancar yetiştiren fabrika, günlük 1.200 ton pancar işleyebiliyordu. Zamanla kapasitesini arttırmıştır. Günümüzde fabrika günlük 4 bin ton pancar işleme kapasitesine sahiptir.

Türkşeker’e devredildi, sonra Varlık Fonu’na peşkeş çekildi.

Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nin Cumhuriyet’in aydınlanma mekanları olan, endüstri ve kültür mirası şeker fabrikaları için verdiği hukuk mücadelesi sonuç verdi. Ankara’daki Şeker Fabrikaları A.Ş. Etimesgut Yerleşkesinde bulunan, Şeker Fabrikası ana binası, yönetim binası, Şeker Araştırma Enstitüsü’nün A-B-C blokları ile sinema ve lokanta binaları 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edildi.

Kararı değerlendiren Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan, ‘’Davamız sonucu tescil kararı, mücadelemizin halklığını ortaya bir kez daha koymuştur. Bu yapılar, Türkiye Cumhuriyetinin kurulduğu yıllardan itibaren endüstri alanında ve sosyal yaşamda görülen değişim ve gelişimin izlerini taşımaktadır, tüm illerdeki şeker fabrikalarının korunması için mücadeleye devam edeceğiz’’ dedi.

Diğer şeker fabrikaları
Cumhuriyet tarihinin çalışan, üreten, paylaşan halkçı anlayışı ile kurulan Türkiye Şeker Fabrikaları’na ait diğer 14 fabrikası 21.02.2018 tarihinde satıldı. Özelleştirme bedelleri fabrika değerlerinin çok altında belirlendi. Üretim kapasiteleri düştü. Türkiye, şeker ihraç eden ülkeden, şeker ithal eden ülke konumuna düştü. Kalan tesisler AKP tarafından Varlık Fonu’na devredildi.

Kaynakça:
. Türkiye Mühendislik Haberleri dergisi, 1 Nisan 1964, s.19, https://eski.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/5056.pdf
. Mimarların şeker fabrikaları hukuk mücadelesi zaferle sonuçlandı, 09.06.2020, http://www.mimarlarodasiankara.org/index.php?Did=10878
. https://tr.wikipedia.org/wiki/Ankara_%C5%9Eeker_Fabrikas%C4%B1
. https://www.turkseker.gov.tr/?ModulID=11&MenuID=57&ID=5