Muhalefetin ve emekçilerin susturulmasına, azınlıklara yapılan eziyetlere, İsmet İnönü’ye karşı hain saldırılara, 43 vatandaşın idamına, komplolara ve cinayetlere tahammül edemeyen ordu, 1960’ta yönetime el koydu.
27 Mayıs 1960 sabah saat 04.36’da Albay Alparslan Türkeş tarafından radyoda okunan ilk bildiri ile harekât tüm Türkiye ve dünyaya ilan edildi. Emir-komuta zinciri dışında bir grup asker hükümetin ileri gelenlerini tutukladı. Kan dökülmedi.
Devlet idaresini sağlayacak Milli Birlik Komitesi kuruldu. Olayların failleri Yassıada’da yargılandı. Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu, Maliye Bakanı Hasan Polatkan da dahil 15 kişi hakkında idam kararı verildi. Menderes, Zorlu ve Polatkan asıldı. Menderes’e açıkça destek veren Cumhurbaşkanı Celal Bayar yaş haddinden idam edilmedi, ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Akademisyenlerden oluşan “Onar Komisyonu”nun çalışmalarıyla Türkiye tarihinin en özgürlükçü anayasası hazırlandı. Toplu sözleşme ve grev hakkı, sendikal haklar, üniversitelere özerklik tanındı, Anayasa Mahkemesi kuruldu, yargı bağımsızlığı vurgulandı.
Devlet harcamalarını denetim altında tutmak için Devlet Planlama Teşkilatı kuruldu.
Cumhurbaşkanı olan Cemal Gürsel, yeni anayasanın yürürlüğe girdiği 1961 yılını II.Cumhuriyet’in kuruluş yılı ilan etti.
Ordunun isteği üzerine Başbakanlığa İsmet İnönü getirildi.
Yassıada yıllar boyu müze olarak ziyaret edildi. 2025’te tarihi önemi hiçe sayılarak restorana çevrildi.
Kaynakça:
. 27 Mayıs nasıl gelmişti?, 27.05.2023, https://haber.sol.org.tr/haber/27-mayis-nasil-gelmisti-375810
. https://tr.wikipedia.org/wiki/27_Mayıs_Darbesi
. Adnan Menderes'in 43 kişiyi idam ettirdiğini ve 238 gazeteciyi hapse attırdığını ve neden idam edildiğini biliyor musunuz?, 30.01.2025, https://teref.az/turk-dunyasi/364853-adnan-menderesin-43-kisiyi-idam-ettirdigini-ve-238-gazeteciyi-hapse-attirdigini-ve-neden-idam-edildigini-biliyormusunuz.html
. Yassıada broşürü - 16+ Hassas okuyuculara uygun değildir.
İlk yorum yapan siz olun