1954 – Amasya Şeker Fabrikası çalışıyor

Son güncelleme tarihi 16/07/2025

Fabrika, S.S. Amasya Pancar Ekicileri Kooperatifi, S.S. Turhal Pancar Ekicileri Kooperatifi, Türkiye İş Bankası, T.C. Ziraat Bankası ve Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin ortaklığıyla 11 Eylül 1954 tarihinde işletmeye açılmıştır.

1800 ton günlük pancar işleme kapasitesi ile kurulan fabrika, 1954 yılı ilk kampanyasında 9259 çiftçiyle pancar ekimi yapmış, 112.000 ton kg pancar işlenerek 17.000 ton kristal şeker elde edilmiştir.

Amasya Şeker Fabrikası A.Ş.’deki Ziraat Bankası hissesinin şirket kurulduktan 2,5 ay sonra Turhal ve Amasya Pancar Ekicileri Kooperatifleri tarafından alınması neticesinde pancar çiftçileri kooperatifler yoluyla şirketin % 75 hissesine sahip olmuştur. Fabrika, 23.08.2004 tarihinde yüzde yüzü üreticiye ait bir özel kuruluş haline gelmiştir.

Amasya Şeker Fabrikası A.Ş.’nin 1800 ton/gün kuruluş kapasitesi 1965 yılında 2400 ton/güne, 1968 yılında 4800 ton/güne çıkarılmıştır. 1991 yılından beri yapılan yatırım ve modernizasyonla otomatik numune alma ve analiz laboratuarı kurmuştur. Bu yatırımlar sonucu fabrika, 5800 ton/gün kapasiteye çıkarılmış olup, yılda 550.000 ton şeker pancarı işleyerek yaklaşık 65.000 ton kristal şeker üretmektedir. Yan ürün olarak yılda 25.000 ton melas üretilmektedir. Melaslık kuru küspe tesisinde ise yılda yaklaşık 25.000 ton üretim gerçekleştirilmektedir. Fabrikadan çıkan 193.000 ton yaş küspe direkt olarak çiftçilere hayvan yemi olarak dağıtılmaktadır.

Yaklaşık 400 köyde 30.000 çiftçi tarafından 200.000 dekar alanda şeker pancarı tarımı yapılmaktadır. Fabrika ihtiyacı olan elektrik enerjisini buhar tribünlerinde üretmektedir. Bakım ve onarım ihtiyaçlarını büyük ölçüde kendi imkânları ile yapmakta, kirli sularım da kendi arıtım tesislerinde arıtmaktadır.

Diğer şeker fabrikaları
Cumhuriyet tarihinin çalışan, üreten, paylaşan halkçı anlayışı ile kurulan Türkiye Şeker Fabrikaları’na ait diğer 14 fabrikası 21.02.2018 tarihinde satıldı. Özelleştirme bedelleri fabrika değerlerinin çok altında belirlendi. Üretim kapasiteleri düştü. Türkiye, şeker ihraç eden ülkeden, şeker ithal eden ülke konumuna düştü. Kalan tesisler AKP tarafından Varlık Fonu’na devredildi.

Kaynakça:
. https://amasyaseker.com.tr/kurumsal/hakkimizda
. https://suluovatso.org.tr/index.php?kat1=NTg=&iid=NjM=