1952 – İTÜ TV ilk televizyon yayını başladı.

Son güncelleme tarihi 01/08/2025

Türkiye’de faaliyete geçen ilk TV kanalı, İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından 9 Temmuz 1952’de başlatılan İTÜ TV’dir.

İTÜ Yüksek Frekans Kürsüsü Başkanı Mustafa Santur’un girişimleri ve Philips firmasının şartlı da olsa ekipman desteğiyle İTÜ’nün çatı katında yayın stüdyoları hazırlanır. Perşembe Pazarı’nda gemi direği yapanlara on metre yüksekliğinde, gemi direğinden bozma bir anten direği imal ettirilir.

İlk yıllarda koca İstanbul’da sadece on kişide televizyon vardır. 1953 yılında İTÜ’nün Gümüşsuyu’nda bulunan konferans salonuna bir alıcı konulur ve yayınların İstanbul’da kalabalık bir seyirci kitlesi tarafından izlenmesi sağlanır. Halkın büyük beğenisi ve desteği üzerine İTÜ TV’nin haftalık yayını zamanla halka açılır. “Teknik Üniversite’nin Gümüşsuyu binasındaki konferans salonunda bulunan alıcılardan yayınların izlenebileceği ve salonun her Cuma saat 17:00 ile 18:00 arasında açık olduğu” halka duyurulur.

İstanbul’un Suadiye, Büyükada, Beyoğlu ve Bakırköy gibi semtlerinde televizyon izleme imkanı doğmuştur. 1957’de 160-170 kadar alıcı olduğu tahmin edilir, insanlar birbirlerine telesafirliğe gitmektedir, halk yayınlardan çok hoşnuttur. Ertesi yıl, Beyoğlu, Beyazıt, Kadıköy ile lüks otellere, hastanelere ve üniversiteye televizyon konarak halkın yayınları izlemesi sağlanır.

Televizyonda sinemanın ilk örneği Zeki Müren’in başrolde yer aldığı Berduş filmidir. Halit Kıvanç sunumuyla ilk talk show İTÜ TV’de yayınlanmış, Erkan Yolaç ile “Evet-Hayır” programı da yine burada yayın hayatına başlamıştır.

Eğlence programlarını tiyatro oyunları, İngilizce-Almanca dersleri takip etmiş, verici gücü arttırılmış, Türkiye’nin ilk naklen yayını İTÜ TV’den yapılmıştır. 12 Kasım 1961 tarihinde Türkiye ve Sovyetler Birliği arasında oynanan milli futbol maçı, İTÜ’nün çatısına yerleştirilen kamerayla çekilip aktarılmıştır. 1966 yılında Fenerbahçe-Beşiktaş maçı, sahaya konan kameralardan yapılmıştır. Bu tarihten itibaren naklen yayınlardaki çeşitlilik artarak bilgi ve güzellik yarışmaları, milli bayramlarda stadyumlarda gerçekleştirilen gösteriler ve Harbiye Açıkhava Tiyatrosu’ndaki oyunlar gibi birçok etkinlik canlı yayınla seyirciye ulaşır. Dönemin zorluklarına rağmen Türkiye’de televizyon yayınlarında pek çok ilki gerçekleştiren İTÜ-TV, 1970’teki siyasi çalkantılar neticesinde stüdyosunu ve cihazlarını TRT’ye devretmiştir.

TRT’nin 1968’de başlayan yayınları, aslında İTÜ tarafından yapılıyordu. Ankara’dan gelen TRT’nin paket programları, Çamlıca’dan İTÜ’ye ait radyolink cihazıyla Maçka binasına gönderiliyor ve buradan yine İTÜ cihazlarıyla tüm İstanbul’a yayın yapılıyordu. Ancak 12 Mart döneminin TRT Genel Müdürü Musa Öğün, İTÜ’lülere verdiği sözü tutmadı: Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu, İstanbul yayınlarının İTÜ altyapısıyla gerçekleştirildiğini ekranda söylemeye bir kez olsun tenezzül etmedi.

İTÜ TV 1971 yılında faaliyetlerine son verdi.

Kaynakça:
. https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stanbul_Radyoevi
. https://istanbulansiklopedisi.org/salt/entries.jsp
. İstanbul Radyoevi, Kültür Envanteri, 25 Ocak 2025, https://kulturenvanteri.com/yer/?p=16435
. http://www.musikidergisi.net/?p=2337