1952 – İstanbul Gazeteciler Sendikası kuruldu

Türkiye Gazeteciler Sendikası, 10 Temmuz 1952’de İstanbul Gazeteciler Sendikası adıyla kuruldu. Gazeteciler Sendikası, basın mensuplarının,

ekonomik ve sosyal haklarını savunur,
baskı ve sansüre karşı mücadele eder,
karşılaştıkları sorunlarda onlara hukuki destek sağlar. Gazetecilik faaliyeti nedeniyle cezaevlerinde yatan basın mensuplarının serbest bırakılması için çalışır.

İstanbul Gazeteciler Sendikası, 1957’de Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu Türk-İş’e üye oldu. 1963’te Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) adını alarak ulusal bir örgütlenmeye dönüştü.

Günümüze gelelim. CHP İstanbul Milletvekili ve TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu Başkanvekili Sezgin Tanrıkulu, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’ne dair hazırladığı raporu açıkladı. Rapora göre, 20 yıllık AKP iktidarında en az 811 gazeteci tutuklandı.

2021’de Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın (TGS) verilerine göre, en az 130 davada 250 gazeteci haberleri nedeniyle yargılandı. En az 50 gazeteci gazetecilik faaliyeti nedeniyle gözaltına alındı. RTÜK, 71 kararla televizyonlara 21 milyon 500 bin lira idari para cezası verdi. Basın İlan Kurumu, Cumhuriyet, Evrensel, BirGün ve Sözcü başta olmak üzere gazetelere 115 gün ilan kesme cezası uyguladı.

TGS tarafından hazırlanan 2024-2025 Basın Özgürlüğü Raporu’na göre, 2024-1 Nisan 2025 itibariyle Türkiye’de gazeteciler hakkında 313 soruşturma açıldı. 123 gazeteci gözaltına alındı. Gazeteciler 90 soruşturmada ifadeye çağrıldı. 56 gazeteci fiziksel saldırıya uğradı. 90 gazeteci sözlü olarak tehdit edildi. Üç basın kurumuna yönelik saldırı düzenlendi. Üç basın kurumu hedef gösterildi.

AKP tarafından icat edilen Orwellvari bir kurum olan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, yetkileri Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği halde faaliyet göstermeye devam ediyor. Merkez 26 sitenin engellenmesine, 90 haber içeriğinin URL bazında engellenmesine, 38 haber içeriğinin silinmesine, üç konunun unutulma hakkı kapsamında arama motorlarından ilişkilendirilmemesine karar verdi.

2025 yılında İBB Başkanı ve Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu ve İBB yetkililerinin tutuklanması sonrasında Saraçhane’de başlayan ve bir milyon kişinin katıldığı halk eyleminde ilk altı günde 1418 kişi gözaltına alındı. Sadece 19 Mart – 1 Nisan arasında,

• İnternet bant genişliği 42 saat daraltıldı.
• En az 13 gazeteci polis tarafından darp edildi.
• 14 gazeteci hakkında gözaltı kararı alındı, 7 gazeteci tutuklandı
• Canlı yayınlara RTÜK tarafından müdahale edildi.
• Dört haber kanalına yaklaşık 21 milyon TL idari para cezası kesildi. Toplamda 16 kez yayın durdurma kararı verildi. SZC TV’nin ekranının 10 gün süreyle karartılmasına karar verildi. Yayın durdurma kararlarıyla kanalların mahrum kalacağı reklam gelirlerinin milyonları bulacağı tahmin ediliyor.
• BBC muhabiri Mark Lowen sınırdışı edildi.
• Gazetecilerin ve haber sitelerinin sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi.

Kaynakça:
. https://tgs.org.tr/tarihce/
. https://tgs.org.tr/tgs-basin-ozgurlugu-raporu-2024-2025/
. Sosyal Medya düzenlemesinin önemli ayrıntısı: AKP kendini unutturmaya çalışıyor, 23.07.2020, https://haber.sol.org.tr/haber/sosyal-medya-duzenlemesinin-onemli-ayrintisi-akp-kendini-unutturmaya-calisiyor-10218
. Unutulma hakkı mı sansür mü?, Seda Karatabanoğlu, 01.10.2020, https://www.newslabturkey.org/2020/10/01/unutulma-hakki-mi-sansur-mu/