1937 – Sümerbank Ereğli Dokuma üretime başladı.

Son güncelleme tarihi 29/05/2025

1933’te Türkiye’de dış alımın azaltılması amacıyla kurulması düşünülen mensucat sanayiinin finansmanı ve teknik desteğin sağlanması için Sovyetler Birliği’yle (Rusya) görüşmelere başlanmıştı. Sovyetler Birliği’nden sanayi maddeleri ve makine ithali için Türkiye’ye 20 yılda geri ödemeli, sıfır faizli sekiz milyon dolarlık kredi açıldı. Kredi anlaşmasının ardından Rusya’nın Gosproyektstroy şirketlerinin müdürü ve ekonomi uzmanı Profesör Orlof başkanlığındaki bir heyet incelemeler yapmak üzere Türkiye’ye geldi. Bu heyette ayrıca bir tekstil mühendisi, kumaş boyası uzmanı kimyager, fabrika su tesisatı uzmanı, hidroelektrik uzmanı maden mühendisi, enerji uzmanı ve idareciler bulunuyordu. Osmanlı’nın 600 senede kefen bezi bile üretmeyi başaramadığı bir coğrafyada Ruslar’ın mühendislerine bakın. Osmanlı Osmanlı diye hayıflananlara gelsin. Neyse biz konumuza dönelim.

Rus mühendislerin ardından Türk mühendisler de Ereğli çevresinde inceleme yaparak su kaynaklarının yeterliliğini ölçtüler. Fabrika konumu seçilirken su kaynağı, demiryolu ve askeri güvenlik konuları gözönüne alındı.

Sümerbank Konya Ereğlisi Bez Fabrikası (Ereğli Kombinası)’nın temeli 20 Ekim 1934 tarihinde atılmış ve açılış töreni 4 Nisan 1937’de yapılmıştır. Fabrika açıldığı tarihte ince kumaş dokuyan 300 tezgâh bulunuyordu. 1942’de yeni gelen makinelerle birlikte tezgah sayısı 329’a, üretim potansiyeli 6.350.00 metreye çıktı.

Kazan ve elektrik tesisatı dışındaki tüm makine aksamı bir Alman firmasından sipariş edilmişti. Fabrikada Alman uzmanlar da çalışıyordu.

“Fabrikanın elektrik enerjisi, uzun yıllar fabrika içindeki termik santralle birlikte İvriz hidroelektrik santralinden sağlanmıştır. Ayrıca diğer dokuma fabrikalarının da nişasta ihtiyacını karşılamak üzere Ereğli Fabrikası içinde bir nişasta fabrikası kurulmuş ve işletmeye açılmıştır. Burada ortalama yılda 500 ton nişasta üretilmiştir. Bu miktar Sümerbank mensucat (dokuma) fabrikalarının nişasta ihtiyaçlarının yaklaşık %70’ini karşılamıştır. “

Sümerbank Ereğli Dokuma Fabrikası’nda her Sümerbank fabrikasında olduğu gibi kendi içinde ilkyardım hastanesi, yataklı bir kreş, ilkokul, sinema salonu, spor kulüpleri bulunuyordu. Çalışanlara kaza, ölüm, evlenme yardımları yapılıyordu. Kendi itfaiyesi mevcuttu.

“Aileler toplanır, ucuza yemek yer, sohbet eder, eğlenceler düzenlenir, Sümerbank ürünü kumaşlardan dikilen giysilerin sunulduğu ya da giyilerek gelindiği günler düzenlenirdi. Benim o dönemdeki giysilerimin pek çoğu annemin Sümerbank kumaşlarından diktiği giysilerdi. Öğretmen, işçi, memur ailelerinin çocukları olan bizler, fabrika lokalinin bahçesinde bir araya gelip oynamaya başladığımızda etrafta allı, yeşili, morlu renk cümbüşü içinde çiçekler ve kelebekler dolaşmaya başlardı.”

1973 yılında tezgah sayısı 394’e çıkarıldı, yıllık üretim potansiyeli 10 milyon metreye yaklaştı.
1983 yılında 90 adet Fransız yapımı dokuma tezgâhı alındı.

87’de özelleştirme programına alındı.

97’de özelleştirilerek Albayrak Grubu’na satıldı.

Kaynakça:
. Sümerbank Ereğli Bez Fabrikası (1934 - 1997), Rıdvan Şükür, 2024, https://www.academia.edu/126168603/S%C3%BCmerbank_Ere%C4%9Fli_Bez_Fabrikas%C4%B1_1934_1997_
. Sümerbank: "Fabrika-Yatırım-Ekonomi-Tasarım", Zeynep Yarar, https://markut.net/sayi-4/sumerbank-fabrika-yatirim-ekonomi-tasarim/
. Yok Edilen Bir Cumhuriyet Değeri: SÜMERBANK, Sinan Meydan, 12 Temmuz 2021, https://www.sozcu.com.tr/yok-edilen-bir-cumhuriyet-degeri-sumerbank-wp6533939
. Küçük bir çocuğun hayatından bir Sümerbank geçti, Prof. Dr. Özler Çakır, 10.03.2019, https://kurtulusyolu.org/kucuk-bir-cocugun-hayatindan-bir-sumerbank-gecti/
. Sümerbank, https://isteataturk.com/g/icerik/Sumerbank/720