Son güncelleme tarihi 29/05/2025
Türkiye’nin baştayyarecisi Vecihi Hürkuş, Sivil Tayyare Mektebi’ni (VSTM) kuruldu. Okula ikisi kız olmak üzere 12 öğrenci kaydoldu.
Hürkuş, hayatı boyunca pek çok genç ve hevesli pilotun eğitmeni olmuş ve havacılık sevgisini gençlere aşılamıştır. İlk Türk kadın pilot Bedriye Gökmen Hanım ve ilk kadın savaş pilotu Sabiha Gökçen onun öğrencilerinden bazılarıdır.
Vecihi Hürkuş kimdir?
Tayyare Makinist Mektebine girdi. Birinci Dünya Savaşı’nda Bağdat Cephesi’ne makinist olarak gönderildi. Yaralandı, İstanbul’a döndü. Yeşilköy’deki Tayyare Mektebi’ne girdi. Burada 21 Mayıs 1916 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 15 Kasım 1916’daki mezuniyetinden sonra pilot diplomasını aldı. 1917 senesinde Kafkas Cephesi’ne, 7. Tayyare Bölüğü’ne tayin edildi. Bu cephede bir Rus uçağını düşürdü ve uçak düşüren ilk Türk tayyareci olarak tarihe geçti. Ruslar’a esir düştü, esir kampından kaçmayı başardı.
İstanbul’un işgali üzerine Anadolu’ya geçip Milli Mücadele saflarına girme yollarını araştırdı. Sivil pilot olarak Kurtuluş Savaşı’na katıldı. Kurtuluş Savaşı’nda başarılı keşif uçuşları yaptı ve bir Yunan uçağını düşürdü.
Kurtuluş Savaşı’ndaki kahramanlıkları nedeniyle üç defa TBMM takdirnamesi verilen tek kişi olarak kırmızı şeritli İstiklal Madalyası kazandı. 17 Haziran 1925’te Türkiye’de ilk olarak Vecihi Hürkuş’a Türkiye’nin Baştayyarecisi unvanı verildi.
Yeni uçak model ve tiplerini tasarlamaya devam eden Hürkuş, Kadıköy’de bir keresteci dükkanı kiraladı ve burada üç ay içinde “Vecihi XIV” uçağını imal etti. Hürkuş, bu uçak için 23 Nisan 1931’de uçuş izni aldı ve Türkiye’ye dönünce uçağın kullanımda kalması amacıyla Posta İdaresi ile “Ankara-Erzurum” ile “Ankara-İstanbul” arasında posta hattı kurulması için görüşmeler yaptı.
21 Nisan 1932’de ilk Türk sivil havacılık okulu olan Vecihi Sivil Tayyare Mektebini (VSTM) kurdu.
1933’te iş adamı Nuri Demirağ’ın 5 bin lira bağışta bulunmasının ardından “Vecihi XVI” kapalı kabin uçağını imal etti. Aynı yıl, tek satıhlı “Vecihi XV” uçağını da yaptı.
Kaynakça:
. https://tayyarecivecihi.com/
. https://tayyarecivecihi.com/vecihi-hurkus/vecihi-hurkus-un-ogrencileri/
. https://www.thk.org.tr/vecihi_hurkus
. Vecihi Hürkuş: https://www.tayyareci.com/v2/hvtarihi/vecihihurkus/index.asp.html
. Milli Mücadele Albümü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Arşiv ve Askerî Tarih Daire Başkanlığı Yayınları, ANKARA - 2020
. Gerçek Havacılık Ruhu – Şövalyelik, Mustafa Kılıç, 9 Ocak 2025, https://www.bagimsizhavacilar.com/gercek-havacilik-ruhu-sovalyelik/
. http://www.nuridemirag.com/
İlk yorum yapan siz olun