1923 – Lozan Barış Anlaşması imzalandı.

Son güncelleme tarihi 27/01/2026

Büyük Taarruz Zaferi üzerine Lozan görüşmeleri 21 Kasım 1922’de başlar. Tüm taraflar anlaşmanın birkaç hafta içinde yapılacağını düşünmesine rağmen, görüşmeler sekiz ay sürer. Lozan Barış Anlaşması, 24 Temmuz 1923’te İsviçre’de imzalanır.

Osmanlı Devleti’nin başka ülkelere vermiş olduğu tüm kapitülasyonlar kaldırılır. Yabancı şirketlerin mevcut imtiyazları 7 yıl korunacaktı. Türkiye’nin gümrük tarifelerini beş yıl süreyle arttırması yasaklandı, gümrük vergileri 1916 yılı oranlarında aynen korunacak, beş yıl sonra yeniden ayarlanabilecekti.

Lozan’da halledilemeyen dış borçlar sorunu (Osmanlı’nın borçları), 1928’de Millet Cemiyeti aracılığıyla karara bağlandı ve ödemelerimiz başladı. Toplam 161.603.833 altın liralık borcun 105.553.623 liralık kısmı yani 1912 öncesi Osmanlı borçlarının % 62’si, 1912 sonrası borçların %77’si Türkiye’ye kalmıştır. Yıllık dış borç ödemesi genel bütçenin yüzde 13-18’i gibi önemli bir kısmını tüketiyordu. Ödemelerin 1929 Dünya Mali Buhranı’ına denk gelmesi ve ihracat kanallarının kapanması Türkiye açısından büyük talihsizlik oldu. Bu borçların ödenmesi 1954 yılına kadar sürdü. Osmanlı İmparatorluğu ilk dış borçlanmayı 1854 yılında yaptığına göre, Osmanlı’nın savurganlığının bedeli 100 yılda ödenebildi.

Lozan anlaşmasıyla işgal güçleri tamamen çekildi, Türkiye artık kendi kaderine karar veren özgür bir ülkeydi.

12 Ada meselesi için bakınız Trablusgarp Savaşı

Lozan Barış Anlaşması tam metni

Kaynakça:
. Kapitülasyonlar, Dilek Temiz Dinç, 15 Şubat 2021, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/520/Kapit%C3%BClasyonlar
. https://www.ismetinonu.org.tr/lozan-baris-antlasmasi-tam-metni/
. https://www.ismetinonu.org.tr/lozan-antlasmasi-kesintisi-sirasinda-inonu-ve-lord-curzon-1923/
. https://www.mahfiegilmez.com/2011/12/osmanlidan-devraldigimiz-borclar.html
. Sekiz Ay Süren Diplomatik Muharebe ve Zafer: Lozan Barış Anlaşması, Şaduman HALICI, 23 Kasım 2022, https://www.istdergi.com/tarih-belge/sekiz-ay-suren-diplomatik-muharebe-ve-zafer-lozan-baris-antlasmasi
. Lozan Antlaşması’nda Yunanistan’ın Savaş Tazminatı, Sinan Meydan, 2023, https://www.ismetinonu.org.tr/lozan-antlasmasinda-yunanistanin-savas-tazminati-sinan-meydan-2023/
. Sevr’i Bilmek Lozan’ı Anlamak, Gülnihal Bozkurt, Temmuz 2003, Cilt XIX - Sayı 56, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, https://atamdergi.gov.tr/ozet/1011/tur
Milli Mücadele Albümü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Arşiv ve Askerî Tarih Daire Başkanlığı Yayınları, ANKARA - 2020
. Prof.Dr.Taner Timur, Türk Devrimi ve Sonrası, İmge Kitabevi, 3.Baskı, s.123-131