1923 – Şimendifer Mektebi / Demiryolu Okulu açıldı.

Son güncelleme tarihi 10/09/2026

11 Haziran 1923’te Konya’da demiryolu personeli yetiştirmek üzere TCDD genel müdürlük binasında açılan okuldur. “TCDD Hareket ve Münakalat Mektebi” veya “Hareket Okulu” adlarıyla da bilinir.

Osmanlı döneminde demiryollarının işletmeciliği İngiliz, Fransız ve Alman özel şirketlerine aitti. Demiryollarında konuşma ve yazışma dili, tüm kullanım kılavuzları ve belgeler Fransızca’ydı. Yabancı imtiyaz sahipleri, Türk / Müslüman’ları işe almazlardı. Demiryolu işletmeciliği yapabilecek yetişmiş bir kadro yoktu. Demiryollarında Türkçe kullanımı ancak Ağustos 1921’den sonra mümkün oldu. Ki, o dönemde okur-yazar oranı (yüzde 1-2) çok düşüktü. Tüm bu olanaksızlıklara rağmen demiryolu personeli, Kurtuluş Savaşı’nda orduya silah ve erzak taşıyarak savaşın kazanılmasını başarabilmiştir.

Kurtuluş Savaşı arifesinde ve savaşın içinde, eğitimli demiryolu personelinin yokluğunu çok yakından yaşayan ve zorluklar çeken Genel Müdür Behiç Bey (Erkin), milli bir demiryolunun ancak yetişmiş eğitimli insanlarla işleyebileceğini biliyordu.

Bu amaçla Haziran 1923’te Konya’da ilk “Şimendifer Mektebi / Demiryolu Okulu” açılmasını sağladı. Okulda eğitim üç seneydi. Binlerce demiryolcu yetiştirdi. Mezunlar demiryollarının tüm yönetim kademelerinde çok önemli görevlerde bulundular ve bulunmaya da devam ediyorlar.

Okulun adı daha sonra “Demiryolu Meslek Lisesi” olarak değiştirildi.

Demiryolu Meslek Lisesi 1998 yılında kapatılmıştır.

İlkokullar:
Devlet Demiryolları İdaresi’nin okulu olmayan yerlerde çalışan memur ve hizmetlilerinin çocuklarına ilk öğrenim verilmek üzere Demiryolları tarafından Konya ve Eskişehir’de birer ilkokul açılır. Bu okullar parasız yatıldıır. Resmi ilkokullara denktir.

Pansiyonlar:
Devlet Demiryolları İdaresi’nin açtığı ilkokulları bitiren çocuklardan orta öğrenim görmek isteyenler için Kayseri ve İzmir’de bir ortaokul pansiyonu açılmışır. Bu pansiyonlar da parasızdır. Burada toplanan çocuklar, bulundukları yerin ortaokuluna devam ederler.

Kaynakça:
. Behiç Erkin kimdir?, Yaşar Rota, https://www.yesillojistikciler.com/demiryolu/behic-erkin-kimdir-yasar-rota-yazdi/2436
. https://demok.org/index.php/tarihce/
. Türkiye Demiryollarında İstihdam Edilen Yabancı Uzmanlar (1925 - 1950), Seyfi Yıldırım, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Kasım 2007, Cilt XXIII - Sayı 67-68-69, https://atamdergi.gov.tr/tam-metin/129/tur
. Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitimi Kuruluşlar ve Tarihçeler, s.677