1985 – Kahramanmaraş Elbistan Şeker Fabrikası

Son güncelleme tarihi 01/04/2026

Elbistan şeker fabrikası, 1985 yılında Kahramanmaraş’ın Elbistan ilçesinde kuruldu. Fabrika, 2016-2017 döneminde 2.710 çiftçinin 7.080 hektara ektiği 415 bin ton şeker pancarını işleyerek 48 bin 500 ton kristal şeker üretti. Fabrikada şekerin yanında 17 bin 671 ton melas ile 98 bin 195 ton yaş küspe de üretildi.

Yaklaşık 2.400 dönüm arazisi bulunan fabrika hiç zarar etmiyordu. Hatta 2017 yılında 30 milyon TL kâr etti.

Elbistan’da büyük sanayi tesisi yok. Üreticiler küçük ve orta büyüklüklerde çiftçilerden oluşuyor. Tüm maliyet artışlarına rağmen şeker pancarı, binlerce kişi için ciddi gelir kaynağı.

Fabrika 26 Nisan 2018’de özelleştirildi, 297 milyon TL’ye, yaklaşık 61.3 milyon dolara Mutlucan Tuz Madencilik İnşaat Turizm Otomotiv Petrol Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye satıldı. Fabrikanın gereksiz yere özelleştirildiği konusunda herkes hemfikir. Elbistan şeker fabrikasının sadece arazi değeri 255 milyon lira olarak tahmin ediliyor. Arazi düşünce 42 milyon liraya satılmış demek.

Şeker fabrikalarında işleyiş şu şekildedir: Fabrika pancarı alır, işler, pancar bedelinin yanında, işlenen pancarın küspesinden %10-15 kadarını çiftçiye hayvan yemi olarak verir. 2025 yılında Kahramanmaraş’ın Elbistan ilçesinde pancar teslim eden çiftçiler, Mutlucan Şeker Fabrikası’nda kendilerine verdiği küspenin düşük kaliteli ve sulu olduğunu iddia ederek tepki gösterdi. Temiz küspenin fabrika tarafından parayla satıldığı, çiftçilere ise “alın ya da fabrikayı terkedin.” denildiği öne sürüldü.

Yoğun üretim yapan üreticiler topluca durumu anlatmak için gittikleri Mutlucan Şeker’in patronu Birol Mutlu’ya, “Böyle olursa gelecek yıllarda biz pancar üretemeyiz” diyerek şikayette bulundular. Birol Mutlu kendilerine “Siz bilirsiniz, üretmezseniz üretmeyin ben bu fabrikayı mülkü ile aldım. İstediğimi yaparım” cevabını verdi.

Mutlucan Tuz üretimi aynen devam ettireceğini vaadetmesine rağmen, 150 bin ton pancar yağmur, kar ve don altında bırakılarak ziyan edildi.

CHP Parti Meclisi Üyesi Ali Öztunç, Elbistan Şeker Fabrikası’nın 2 bin 400 dönüm arazi üzerine kurulu olduğunu ve 900 dönümünün fabrika alanı, 1.500 dönümünün ise arsa olduğunu dile getirdi: Öztunç: “Şehrin içerisinde kalan bu arsa, Elbistan’ın en değerli bölgesi. Ceyhan Nehri’nin doğduğu kaynağın hemen yanındaki bu arsanın metrekaresi 400 Türk lirası. İmarla birlikte buranın değeri 100 milyonlarca TL olacak. Amaç da satışı yaptıktan sonra bu arsaları arazi mafyası üzerinden satışa çıkartmak. Buna karşı çıkıyoruz. Halkın, tüm Elbistanlı’nın ortak malı olan bu araziyi peşkeş çektirmeyeceğiz. Zerre kadar vatan sevgisi olan, milli olan anlayış burayı satmaz” dedi.

“Şeker fabrikaları satılınca daha iyi olacak” diye iktidar sahiplerince aldatılan köylüler şaşkınlık içindeler.

Diğer şeker fabrikaları

Cumhuriyet tarihinin çalışan, üreten, paylaşan halkçı anlayışı ile kurulan Türkiye Şeker Fabrikaları’na ait diğer fabrikalar da 2018 yılında satıldı. Özelleştirme bedelleri fabrika değerlerinin çok altında belirlendi. Üretim kapasiteleri düştü. Türkiye, şeker ihraç eden ülkeden, şeker ithal eden ülke konumuna düştü. Kalan tesisler AKP tarafından TÜRKŞEKER adı altında Varlık Fonu’na devredildi.

Euronews, ‘Şeker fabrikaları satılmasın’ diyen pancar üreticisi, şeker fabrikası işçisi 24 Haziran seçimlerinde kime oy verdi? başlıklı bir haber yapmış. Çok manidar.

Kaynakça:
. 2025 yılında fabrikaya pancar teslim eden çiftçilere, istihkak hakkı olan küspe yerine düşük kaliteli, sulu ve pis küspe verildiği iddia edildi. Temiz küspenin fabrikanın kendisi tarafından parayla satıldığı, çiftçilere ise “alın ya da fabrikanın dışına çıkın” denildiği öne sürüldü.
. 30 milyon kâr eden Elbistan Şeker Fabrikası neden yok ediliyor? 05.12.2018, İbrahim Yalçın, https://www.gazeteduvar.com.tr/forum/2018/12/05/30-milyon-kar-eden-elbistan-seker-fabrikasi-neden-yok-ediliyor
. ‘Elbistan Şeker fabrikası arazisi için satılıyor’, 06.03.2018, https://www.birgun.net/haber/elbistan-seker-fabrikasi-arazisi-icin-satiliyor-206960
. Elbistan Olay, küspe meselesi, 2025, https://www.instagram.com/reel/DP8fTx0itGk/