1983 – Atatürk Barajı’nın temeli atıldı.

Son güncelleme tarihi 29/12/2025

Atatürk Barajı,

84,5 hm³ gövde hacmiyle Türkiye’nin en büyük gövde hacimli barajıdır.

2.400 MW kurulu gücüyle Türkiye’de yapılan en büyük HES’tir.

18.000 km² sulama alanıyla Fırat sulamalarında en büyük sulama alanlı yapıdır.

Türk mühendisi, işçisi ve müteahhidi tarafından yapılan en büyük barajdır.

817 km² göl alanıyla Türkiye’nin en büyük baraj gölünü, Van Gölü’nden sonra ikinci büyük gölünü meydana getirir.

Atatürk Barajı, yapıldığı tarih itibariyle Türkiye`nin her bakımdan en büyük barajıdır. Şanlıurfa’nın Bozova ilçesinde Fırat Nehri üzerindedir. Baraj, dünyada da gövde hacmi bakımından 4. , su hacmi bakımından da 9. sıradadır. Fiziki büyüklüğünün yanında, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)`ın kilit projesidir ve bölgesel kalkınmanın başlamasını sağlamıştır. Türkiye`nin en büyük kaya dolgu barajı olan Atatürk Barajı, 2400 MW kurulu gücü ve ürettiği 8,9 milyar kW saat enerji ile de Türkiye`nin en büyük hidroelektrik santralidir.

Atatürk Barajı ve HES ortalama 6.405.640.927 kilovatsaat elektrik üretimiyle 1.763.668 kişinin günlük hayatında ihtiyaç duyduğu tüm elektrik enerjisi ihtiyacını karşılayabilir.

Barajın yapılacağı bölgede 1977 yılına kadar iki adet baraj yapılması planlanıyordu. Bu barajlardan biri Gölkaya diğeri ise Karababa Barajı idi. 1978 yılında Karababa Barajı’nın yapılacağı bölgede yapılan etüd çalışmaları sonucu barajın 55 metre yükseltilmesinin jeolojik olarak sakınca yaratmayacağı anlaşılınca Gölkaya Barajı’nın yapımından vazgeçilerek planlanandan 55 metre daha yüksek olan sadece Karababa Barajı’nın yapılması kararlaştırıldı. 1981 yılına kadar adı Karababa olarak anılan barajın ismi, 1981 yılında Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün 100. doğum yılı olması nedeniyle Atatürk Barajı olarak değiştirilmesine karar verildi.

Kasım 1983’te başlayan inşaatın 3,56 milyar ABD dolarına mal olması planlanmıştı. Baraj ve hidroelektrik santrali 25 Temmuz 1992’de törenle açıldı.

Atatürk Barajı, 1970’lerde bölgenin su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesine dayalı bir program olarak ele alınan GAP’ın (Güneydoğu Anadolu Projesi) parçasıdır. Fırat- Dicle Havzası’nda sulama ve hidroelektrik enerji üretimine yönelik 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ile 1,8 milyon hektar alanda sulama yatırımlarının yapımı planlanmıştır. Projenin, enerji santrallerinin toplam kurulu gücü 7476 MW olup, yılda 27 milyar kilovat-saat enerji üretimi öngörülmüştür. Fakat bu hedeflere kısmen ulaşılabilmiştir.

Devamı 1992 Atatürk Barajı faaliyete geçti maddesinde.

Kaynakça:
. Atatürk Barajı'ndan Ekonomiye Yıllık 1,7 Milyar Dolar Katkı, DSİ Genel Müdürlüğü, https://www.youtube.com/watch?v=VtH9VmvNGEc
. DSİ Atatürk Barajı belgeseli: https://www.facebook.com/dsigenelmudurlugu/videos/atat%C3%BCrk-baraj%C4%B1-belgeseli/212328259984908/
. Atatürk Barajı maliyetinin 6 katı gelir getirdi, 22 Kasım 2018, https://www.bloomberght.com/ataturk-baraji-maliyetinin-6-kati-gelir-getirdi-2175022
. GAP nedir? https://www.gap.gov.tr/sayfa/gap-hakkinda/gap-nedir/
. GAP'ta son durum: https://www.gap.gov.tr/sayfa/gap-hakkinda/gapta-son-durum/
. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/guneydogunun-32-yillik-kalkinma-lokomotifi-gap/2413524
. https://www.dsi.gov.tr/Haber/Detay/13076
. Bir başarı hikâyesi: Atatürk Barajı, Hatice Yazıcı Şahinli, 31 Eki 2024, https://www.ituvakif.org.tr/bir-basari-hikayesi-ataturk-baraj%C4%B1
. https://www.enerjiatlasi.com/hidroelektrik/ataturk-baraji.html	
. https://www.enerjiatlasi.com/video/ataturk-baraji-maliyeti-ni-5-kez-cikardi.html
. https://eski.imo.org.tr/50_yilda_50_eser/36.php
. https://adiyaman.ktb.gov.tr/TR-61395/ataturk-baraji-ve-gap.html
. https://www.suski.gov.tr/icerik/39/75/ataturk-baraji