1977 – Afyon şeker fabrikası kuruldu.

Son güncelleme tarihi 10/09/2026

1974 Ekim ayında temeli atıldı, 28 Ekim 1977’de faaliyete geçti. O zamanın parasıyla 1 milyar 200 milyon TL’ye malolmuştu. Türkiye’nin 18. şeker fabrikasıydı. 175 bin dönüme ekim yapılması ve 660 bin ton pancar elde edilmesi planlanmıştı. Yılda 42 bin ton küp şeker, 68 bin ton toz şeker olmak üzere toplam 110 bin ton şeker üretecekti.

Fabrika 2000 kişiyi istihdam edecek, kampanya dönemlerinde bu sayı 4000’e kadar çıkacaktı.

2000’li yıllara gelindiğinde AKP şeker fabrikalarını çoktan özelleştirme kapsamına almıştı. Önce eskiyen fabrikalar yatırım yapılmayarak kapatıldı, ardından sıra yeni fabrikaların satışına geldi.

2013 yılında Fabrika Müdürü Ali Erdoğmuş’un verilerine göre; Afyon ve çevresinden 810.000 ton pancar teslim edilmiş, bunun 740.000 tonu doğrudan Afyon’da işlenmiştir. Komşu Ilgın Şeker Fabrikası’ndan gelen takviyeyle o yıl toplam 865.000 ton pancar işlenmiştir. Bu miktardan ortalama 110.000 – 115.000 ton kristal şeker üretimi gerçekleştiriliyordu. Sözleşmeli üreticilere teslim ettikleri pancar karşılığında yaklaşık 110 milyon TL ödeme yapılmıştır.

Afyon şeker fabrikası özelleştirmeden paçayı kurtaramadı. 26 Nisan 2018’de 30 milyon dolara (725 milyon TL) Doğuş Yiyecek’e satıldı. Doğuş Gıda’nın satın aldığı Bor ve Yozgat fabrikalarının devrinde sorun yaşanacaktı.

Diğer şeker fabrikaları

Cumhuriyet tarihinin çalışan, üreten, paylaşan halkçı anlayışı ile kurulan Türkiye Şeker Fabrikaları’na ait diğer fabrikalar da 2018 yılında satıldı. Şeker ihalelerine sadece inşaat firmalarının katıldığı dikkat çekti. Bu durum, şeker fabrikalarının geniş arazilerini satmak üzere satın alınacağı şüphesi doğurdu. Özelleştirme bedelleri fabrika değerlerinin çok altında belirlendi. Üretim kapasiteleri düştü. Türkiye, şeker ihraç eden ülkeden, şeker ithal eden ülke konumuna düştü. Kalan tesisler AKP tarafından TÜRKŞEKER adı altında Varlık Fonu’na devredildi.

Euronews, ‘Şeker fabrikaları satılmasın’ diyen pancar üreticisi, şeker fabrikası işçisi 24 Haziran seçimlerinde kime oy verdi? başlıklı bir haber yapmış. Çok manidar.

Kaynakça:
. Afyon Şeker fabrikası özelleştirildi! İşte özelleştirilen şeker fabrikaları ve kazanan şirketler, 26.04.2018, https://www.cnnturk.com/ekonomi/turkiye/ozellestirilen-seker-fabrikalari-ve-kazanan-sirketler-782216
. Özelleştirilen 13 şeker fabrikasından sadece 7’si devredildi, 27.07.2018, https://bigpara.hurriyet.com.tr/haberler/ekonomi-haberleri/ozellestirilen-13-seker-fabrikasindan-sadece-7-si-devredildi_ID1447978/
. Afyonkarahisar'da Şeker Pancarı Üretim Rakamları, 27.11.2013, https://www.sondakika.com/guncel/haber-afyonkarahisar-da-seker-pancari-uretim-rakamlari-5359819/
. Afyon makine imalat birimi, https://www.turkseker.gov.tr/?ModulID=3&MenuID=25
. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı İhtisas Komisyonu Raporu, IV.Beş Yıllık Kalkınma Planı, Kasım 1976, Şeker ve Şekerli Mamuller 
. Milliyet, 29 Ekim 1977 
. www.gastearsivi.com