KÜMAŞ 1972 yılında devlet bankası Etibank’ın yüzde 30 sermaye desteği ile halka açık bir anonim şirket olarak kuruldu. Öncesinde Kütahya’daki manyezit madenini Avusturyalı bir şirket işletiyordu. Türkiye’den ucuza bu madeni alan şirketler, Türkiye’deki başta demir çelik olmak üzere cam, çimento gibi sektörlerdeki şirketlere ara mamul olarak pahalıya satıyordu.
KÜMAŞ dünya kriptokristal manyezit cevherinin yaklaşık yüzde 20’sine, Türkiye’de rezervin yüzde 40’ından fazlasına tek başına sahip ve alanında dünyada ilk 10’da yer alıyor.
Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla 1995’te 108.1 milyon dolara Zeytinoğlu Holding’e satıldı. Karara göre satış bedelinin yarısı (54 milyon dolar) satış sözleşmesinin imzalandığı tarihte, öbür yarısı bir yıl sonra ödenecekti.
Satılırken bankalarında 40 milyon doları vardı. Satıştan bir gün önce bu paranın 18 milyon doları bankalardan çekilerek, işletmeyi satın alacak olan Zeytinoğlu Holding’e ait Esbank’a yatırıldı. Bir gün sonra (28 Eylül 1995) ise Zeytinoğlu Holding bu parayla peşinatı ödeyerek KÜMAŞ’ın sahibi oldu. Dahası bankalarda kalan 28 milyon dolar şirket parası da yeni sahibe geçti.
Ne var ki Esbank’ın TMSF’ye geçtiği gibi KÜMAŞ da TMSF’ye geçti. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), kamu alacağını tahsil amacıyla satışa çıkardı.
2010’da KÜMAŞ’ın ürünlerinin yarısını 55 ülkeye ihraç ediliyordu. Şirketin 2010 yılı cirosu 108 milyon dolar. 2011 yılı sonunda satış hasılatı 135 milyon dolar olacak ve ihracatı ise 65 milyon dolara ulaşacak.
2012’de AKP tarafından Yıldız Holding’e satıldı. (fiyat belli değil)
2021’de Yıldız Holding, OYAK iştiraki Erdemir’e 340 milyon dolara sattı.
OYAK, 2017’de özel kuruluş vasfından çıkarılarak Milli Savunma Bakanlığı’na bağlandı. Milli Savunma Bakanlığı’nın nereye bağlı olduğunu yazmaya gerek yok.
Kaynakça:
. KÜMAŞ satılıyor, Tevfik Güngör, 29 Kasım 2011, https://www.dunya.com/kose-yazisi/kumas-satiliyor/11595
. https://www.tesud.org.tr/uploads/editor/upload/files/OYAK(1).pdf
. Özelleştirme Suç Dosyası , https://petrol-is.org.tr/haber/ozellestirme-suc-dosyasi-1005
. Erdemir, Kümaş Manyezit'i 340 milyon dolara satın aldı, 05.01.2021, https://madencilikturkiye.com/erdemir-kumas-manyeziti-340-milyon-dolara-satin-aldi/
İlk yorum yapan siz olun