1965 – Erdemir (Ereğli Demir Çelik)

Son güncelleme tarihi 23/02/2026

1959 yılında Sanayi Bakanlığı’nca Zonguldak’ta demir çelik üretimi yapacak bir tesis kurulumu için çalışmalar başlatıldı. Sümerbank ile Türkiye Demir ve Çelik İşletmeleri-Kardemir 153’er milyon TL toplam % 51’lik kombine çoğunluğa sahiptiler. İş Bankası A.Ş. ile Ankara Ticaret ve Sanayi Odası yassı çelik üretecek şirketin kurucuları arasında yer aldı. ABD’li Koppers Associates SA, Chase Int. Investment Co. kuruluşta yer almakla birlikte, sonradan hisselerini yerli ortaklara sattılar.

Erdemir, 15 Mayıs 1965 tarihinde yıllık 0,5 milyon ton ham çelik ve 0,4 milyon ton yassı çelik üretim kapasitesiyle çalışmaya başladı.

1996’da 1,5 milyar ABD doları tutarında kapasite artırma ve modernizasyon yatırımı yapıldı. İki sene sonra Karadeniz’in ve Türkiye’nin en büyük limanlarından olan Yeni Liman tesisleri, 1999’da kalay/krom kaplama tesisi hizmete girdi. Erdemir gerçekleştirdiği yatırımlarla kapasitesini ve ürün çeşitliliğini artırırken, kurduğu ve satın aldığı İskenderun Demir ve Çelik A.Ş (İsdemir), Erdemir Çelik Servis Merkezi (Ersem), Erdemir Madencilik San. ve Tic. A.Ş (Ermaden), Erdemir Romania S.R.L. Erdemir Mühendislik Yönetim ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş. ile büyümeye devam etti.

2004’te Divriği-Hekimhan Madenleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Divhan işletmesinin 14 maden sahası ruhsatıyla birlikte kamu hisselerinin tamamı, sadece 28,5 milyon dolara Erdemir’e satıldı. Erdemir, gelir getiriyordu ve stratejik öneme sahipti. AKP iktidardaydı. Hür ve müstakil bir KİT’e asla izin verilemezdi.

Türkiye’nin demir rezervinin yüzde 70’ine sahip en büyük demir çelik şirketiydi. İki liman, iki baraj, 1.500 lojman, bir havalimanı ve fabrikalarıyla ülke ekonomisinin temel taşlarından biriydi.

27 Şubat 2006’da kamunun fedakarlıklarıyla kurulan Erdemir’ ‘in hisselerinin % 46.2’si OYAK’a ait olan Ataer Holding A.Ş.’ye devredildi. OYAK ise 2017’de özel kuruluş vasfından çıkarılarak Milli Savunma Bakanlığı’na bağlandı. Milli Savunma Bakanı kime bağlı belli. Şu grafikten daha rahat anlaşılabilir

2026 itibariyle Erdemir hisselerin yüzde 46,49’u halka açık, yüzde 49,54’ü OYAK’ın, kritik önemdeki yüzde 4’lük “Erdemir Portfoyü” nedir ne değildir bilmiyoruz.

İstanbul Sanayi Odası’nın 2024 yılı “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasında Erdemir, 103,7 milyar TL ciroyla genel sıralamada 9’uncu. Osmanlı Devleti’nden başlayarak milletin alınteriyle, kanıyla canıyla ortaya koyduğu sanayilerin kârına beleşe konmak ne güzel değil mi?

Türkiye’nin demir rezervinin yüzde 70’ine sahip şirketin yarısı, bir kişinin elinde. Savaş çıkarsa bu kişi kimin tarafını tutacak?

Kaynakça:
. https://www.erdemir.com.tr/kurumsal/tarihce
. https://www.erdemir.com.tr/yatirimci-iliskileri/kurumsal-yonetim/ortaklik-yapisi
. https://demircelikstore.com/haber/iso-500-listesi-aciklandi-isdemir-erdemir-colakoglu-tosyali-demir-celik-ve-toscelik-profil-celikte-zirveye-yerlesti-15600
. https://www.oyak.com.tr/oyak-sirketleri/faaliyet-alanlari/maden-metalurji-sirketleri
. TÜPRAŞ Shell-Koç ortaklığının, 12 Eylül, 2005, https://www.bbc.co.uk/turkish/europe/story/2005/09/printable/050912_tupras.shtml
. Fabrikalar kuran fabrika, Kardemir ve Türkiye demir-çelik sektörünün öyküsü, Mahmut Kiper, TMMOB Metalurji Dergisi, sayı 165, s.18-25