1952 – Denizcilik Bankası T.A.O. kuruldu.

Son güncelleme tarihi 02/06/2026

Denizcilik sektörüne destek olacak bir banka ihtiyacı, Cumhuriyet’in ilk yıllarında bile hissedilmiş, 1937-1939 arasında Denizbank ile ilk teşebbüs gerçekleştirilmiştir.

1929 Ekonomik Buhranı sonucu bütün dünya ekonomisi büyük bir çöküntü içindeyken Türkiye, 1930’lu yıllarda ulusal bir sanayileşme hamlesini başlatır. İlk yıllarda özel girişime verilen önceliğin yerini 1932’den sonra devletçilik politikası alır. Devletçilik ilkesi gereği iktisadi devlet teşekkülleri kurulur. Bunlardan biri de Denizbank’tır. Denizyolları İşletmeleri’ni yönetmek, modern limanlar ve güçlü filolar kurmak ve bunları finanse etmek amacıyla, 27 Aralık 1937 tarih ve 3295 sayılı Kanunla merkezi Ankara’da İktisat Vekâleti’ne bağlı 50 milyon sermaye ile Denizbank kurulur.

O döneme kadar Dahiliye Vekaleti (İçişleri Bakanlığı) ve belediyelere bağlı tüm iskele işleri Denizbank’a devredilir. Aynı tarihlerde İstanbul ve İzmir limanlarının yenilenmesine karar verilir. Sirkeci rıhtımı Sarayburnu’na, Galata rıhtımı Kabataş’a kadar uzatılacaktır. Böylece Akdeniz’in en ucuz su ve kömür veren limanlarının tesis edilmesi planlanmaktadır. 1936 ve 1939 yıllarına ait gazete ilanlarından anlaşıldığı kadarıyla Devlet Denizyolları, İstanbul-İzmir-Mersin, İskenderun-İzmir ve İstanbul-New York seferleri düzenlemektedir.

Denizbank 1939’da feshedilerek Devlet Denizyolları İşletme Genel Müdürlüğü ve Devlet Limanları İşletme Genel Müdürlüğü adı altında iki idare teşkil edilerek denizyollarında yeni bir yapılanmaya gidilir.

Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı ise, 1 Mart 1952 tarihinde iç ve dış sularda ulaştırma hizmetlerini görmek, sivil devlet sektörünün elindeki tersâne, havuz ve benzeri kuruluşları işletmek amacı ile 5842 sayılı özel kanunu ile kurulmuş bir ortaklıktır. Denizcilik Bankası’nın itibârî sermâyesi 500 milyon Türk Lirası olup, bunun % 51 i (A grubu hisse senetle) devletçe geri kalanı da (B grubu hisse senetleri) gerçek yahut tüzel kişilerce karşılanmıştır. Bankanın merkezi İstanbul’dadır. Yedi kişilik yönetim kurulunun dördü devletçe, üçü öteki ortaklıkça seçilir.” (Türk Ansiklopedisi).

Denizcilik Bankası’nın ortakları şunlardır:
1. Devlet Hazînesi
2. Türkiye İş Bankası
3. Türkiye Emlâk Kredi Bankası
4. Eti Bank
5. Türkiye ticâret bankalarının iştirakleri

Türkiye Denizcilik Bankası’nın ismi 1983 yılında Türkiye Denizcilik Kurumu Genel Müdürlüğü (TÜDEK) olarak değiştirilmiştir. Bu yeni kurum bankacılık dışındaki faaliyetleri üstlenmiştir.

Bankacılık kısmı 1992 yılında Türkiye Emlak Bankası ile birleşmiştir. 1997 yılında ise DenizBank adına bankacılık lisansı yeniden tanımlanarak üç şube binasıyla satışa çıkartılmıştır.

Denizcilik Bankası Oteli: Doğu’nun ilk dört yıldızlı oteli, Van Gölü kıyısında Bitlis’in Tatvan ilçesinde bulunan Devlet Denizyolları’na ait gemi tersanesi arazisi üzerinde kuruldu. Otelin inşaatı 1947 yılında başladı ve otel, 1950 yılında faaliyete geçti. Otel inşaatının bitmesi ile birlikte Denizcilik Bankası T.A.O. Genel Müdürlüğü’ne bağlı Yalova Kaplıcaları Oteli’nden yöneticiler ve Liman Lokantası’ndan usta aşçılar ve şefler getirtilerek otelde çalışacak personele gerekli eğitimler verildi. 1999 yılına kadar faaliyet gösteren otel, 2006 yılında Tatvan Belediyesi’ne devredildi.

Kaynakça:
. https://www.tdi.gov.tr/Tarihce
. Denizbank, Sema Yılmaz Genç, 20 Kasım 2020, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/denizbank/
. Cumhuriyet gazetesi, 21 Nisan 1936
. Tan gazetesi, 21 Nisan 1939
. Cumhuriyet’in Birinci Yüzyılı”nda bankacılık sektörü nereden nereye geldi?, Dr.Ramazan Başak, 01 Kasım 2023, https://www.turcomoney.com/cumhuriyetin-birinci-yuzyilinda-bankacilik-sektoru-nereden-nereye-geldi.html
. BANKA, Üç Aylık Meslek Dergisi, yıl 3, Ocak - Haziran 1952, s.104
. Kadir Has Üniversitesi Bilgi Merkezi – Salt Araştırma, Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi, https://istanbulansiklopedisi.org/handle/rek/12650
. Denizcilik Bankası Oteli, Songul Özer, 2021, https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/denizcilik-bankasi-oteli