1950 – Demokrat Parti (DP) iktidara geldi.

Son güncelleme tarihi 23/01/2026

14 Mayıs 1950’de Türkiye’de çok partili sisteme geçiş bir felaket getirecekti.

DP’nin ülke içinde gerçekleştirdiği ilk faaliyet, seçimlerin öncesinde vaadettiği gibi, Atatürk döneminde Türkçe okunmaya başlayan ezanın Arapça okunmasına izin verilmesi olmuştur. Hemen ardından yine Atatürk döneminde kurulan Halkevlerine, özel idare ve belediyelerce yapılmakta olan yardımın kesilmesine karar verilmiştir. Köy Enstitüleri kapatılıp öğretmen okulları haline getirilmiştir. Bunlar, yeni iktidarın uygulamalarının önceki dönemden çok farklı olacağının işaretleridir.

14 Temmuz 1950’de Genel Af Kanunu kabul edilerek Halk Partisi döneminde işlenmiş bütün suçlar (gericilik vs) affedildi.

İstanbul’da şehir planlaması adı altında tarih talanı yapıldı. Yeni yollar ve bulvarlara yer açmak için binlerce yıllık Bizans eserleri, camiler, çeşmeler, mahalleler yokedildi. Şehre telafi edilemez seviyede hasar verildi. Bu sözde imar faaliyeti sonraki yıllarda “Menderes’in İstanbul yıkımı” olarak anılacaktır.

Türkiye, Amerikan gelen yardımları arttırmak ve NATO’ya girebilmek için Amerikan yanlısı politika izlemeye başladı. Menderes hükümeti, ordu darbe yapacak gerekçesiyle daha 6 Haziran 1950’de, Genelkurmay Başkanı Nafiz Gürman olmak üzere bütün üst komuta kademesini, 15 general ve 150 albayı re’sen emekliye sevk etti. Siyasi çıkar gayesiyle Kore Savaşı’na gereğinden fazla asker gönderilerek ciddi şehit verildi.

Kaynakça:
. İngiliz Büyükelçiği Yıllık Raporlarında Türkiye’de Demokrat Parti (1954-1957), Dilek Yiğit Yüksel, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Mart 2011, Cilt XXVII - Sayı 79, https://atamdergi.gov.tr/tam-metin/100/tur
. https://www.ismetinonu.org.tr/1950de-ne-olmustu/
. https://www.ismetinonu.org.tr/altan-oymenden-demokrat-partili-yillarda-ismet-inonu-2012/