1949 – Muş Devlet Üretme Çiftliği açıldı.

Son güncelleme tarihi 03/02/2026

Muş Alparslan Tarım İşletmesi’nde Birinci kalite buğday burada üretiliyor Yine burada çok kaliteli damızlık hayvanlar üretiliyordu.

Çiftlik 2010 yılı Temmuz’unda 30 yıllığına, yıllık 2 milyon 760 bin liraya (yaklaşık 1.835.000 USD) Doruk Grubu’na kiralandı.

Uzun süreli devre karşı çıkan Tarım İş Sendikası, Ziraat Odası, Şeker İş Sendikası, Hak İş Sendikası ve muhtarların imzasını taşıyan dilekçe Başbakanlığa iletilmişti. Dilekçede Muş işletmesinin önemi vurgulanarak şöyle deniyordu:

“…Genel olarak TİGEM işletmeleri, ülkemizin bitkisel ve hayvansal üretiminin artırılmasında, çeşitlendirilmesinde ve iyileştirilmesinde önemli bir rol oynamakta; çiftçilerimize uygun koşullarda tohumluk, damızlık, fidan gibi girdiler sağlamaktadır. Bütün bu hizmetler kar amacı güdülmeksizin, ülkeye, halka ve çiftçiye hizmet anlayışıyla yerine getirilmektedir. TİGEM’in kuruluş ve varlık nedeni budur. Alparslan Tarım İşletmesi, ekonomisi bitkisel üretim ve hayvancılığa dayalı Muş ilimiz için büyük önem taşımaktadır. Adını Türk Hükümdarı Alparslan’dan alan bu işletme 60 yılı aşan bir süredir yalnızca Muş halkına değil, çevre illere de kendi faaliyet alanında değerli hizmetler vermektedir. İşletme, 64 bin dekar araziye sahiptir ve bu arazinin % 95 gibi çok büyük bir bölümünde tarım yapılabilmektedir. Arazinin 3.000 dekarı sulanmaktadır. Gerekli yatırımlarla bunun üç katına çıkarılması da mümkündür. Sulu alanlarda buğday ve yem bitkileri (yonca, silaj mısır) ekilmektedir. Hayvancılığın kaba yem ihtiyacının tamamı İşletme üretiminden karşılanmaktadır. Sulanmayan alanlar da değerlendirilmektedir. Hububat üretiminin tamamı tohumluğa yönelik olarak yapılmaktadır. İşletmenin tohum hazırlama tesisi, her yıl ortalama 6 bin ton civarı hububat tohumluğu hazırlama imkânına sahiptir. Bölge çiftçisinin en fazla talep ettiği çeşitlerdeki sertifikalı hububat tohumluğu dağıtımı yılda 1.500–3.000 ton arasında değişmektedir. İşletme, diğer kültür ırkı sığırlara göre bölge şartlarına adaptasyon kabiliyetleri daha yüksek, kombine verimli (et-süt) Esmer ırkı damızlık süt sığırcılığı yapılmaktadır. 225 baş ana kadro ve toplam 454 baş sığır varlığı ile hayvancılık faaliyetlerini sürdürmektedir. Yılda ortalama 120 başın üzerinde damızlık satılmaktadır. 2009 bilançosunda TİGEM (Alparslan tarım işletmesi) takiben 1 Milyar Türk lirası ( 1 Trilyon) kar elde etmiştir.”

Tarım İş Sendikası Başkanı Beşir Işık, Alparslan Tarım İşletmesinde bulunan yaklaşık 420 büyük baş sığırcılık ünitesinin Eskişehir’e götürüleceğini söyledi, bu hayvanların Eskişehir iline götürülmesiyle Muş’ta süt üretiminin biteceğine dikkat çekti. Beşir Işık: “TİGEM’e yıllık 1 milyon 910 bin TL. bedel biçilmiş. Bu çok bir para değildir. TİGEM sulu tarıma geçtiğinde karı çok yüksek olur. ” demişti.

24 devlet üretme çiftliğinin toplam 2 milyon 7 bin 946 dekar tarla, 705 bin 158 dekar çayır ve mera, 96 bin 367 dekar bahçesi bulunuyordu. TİGEM arazilerinin 242 bin 207 dekarı ise sulak alandı.

AKP TİGEM’e bağlı işletmelerin özelleştirmesiyle ilgili ilk çalışmaları ta 2005’te başladı. Yirmi senede 24 çiftlikten, Muş dahil 17’sini özel şirketlere peşkeş çekmeyi başardılar.

Doruk Grubu’nun adı Komşu Fırın, Uno, Yıldız Holding (Ülker)’le anılıyor, yani eğilimi belli.

Kaynakça:
. TİGEM özelleştirildi, Muşlular mağdur, Cumhur Daş / Fehmi Yişer, https://www.evrensel.net/haber/1173/tigem-ozellestirildi-muslular-magdur
. https://www.mus.gen.tr/ekonomi/tigem-icin-basin-toplantisi/
. https://www.mus.gen.tr/ekonomi/tarim-is-tigem-devlet-demektir/
. https://www.mus.gen.tr/ekonomi/tigem-ilk-kurbanlarini-verdi/
. https://www.mus.gen.tr/gundem/isik-isletmeye-yazik-olur-2/
. https://www.ntv.com.tr/ekonomi/tigem-yerli-ve-yabanci-yatirimciya-acilacak,yAxC59oPjkC4qk1tzz1gXw
. TİGEM arazileri özelleştiriliyor, 19 Ağustos 2008, https://www.karasaban.net/tigem-arazileri-ozellestiriliyor/
. Türkiye'de Zirai Eğitimin Tarihçesi ve Kurumsallaşması (1923-1963) Nurullah Kırkpınar, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara 2024, s.755
. AKP’nin çöken tarım politikası ve yokedilen Devlet Üretme Çiftlikleri!, Nurettin Aslan, 17.10.2022, https://www.siyasetankara.com.tr/makale-detay/akp-nin-coken-tarim-politikasi-ve-yok-edilen-devlet-uretme-ciftlikleri-0.html
. https://www.tigem.gov.tr/Isletme/Index/2
. https://www.patronlardunyasi.com/doruk-holding-patronu-hasip-gencer-bankalara-olan-borcunu-ne-yapti