Son güncelleme tarihi 03/02/2026
Porsuk Çayı ve kollarının sebep olduğu taşkınlar sonucu, Eskişehir ve Alpu ovalarında tarımsal zararlar meydana gelmekte, Bursa, Yalova, Karacabey ovalarında bataklıklar oluşmaktaydı. Ayrıca başkent Ankara’nın içme ve kullanma suyu problemleri vardı. Henüz DSİ (Devlet Su İşleri) kurulmadan önce Su İşleri Reisliği zamanında projeleri “İncesu Barajı” adıyla yapılan Porsuk Barajı, yabancı müdür ve mühendisler denetiminde inşa edildi.
İlk Porsuk Barajı beton ağırlıklı, temelden yüksekliği 42 m, bir yakadan diğer yakaya uzunluğu 175 m, tabanda en geniş yeri 29 m. Üst genişliği 4.80 m dir. Baraj 7 Şubat 1949’da tamamlanmıştır.
1972 yılında mevcut baraj seti yükseltildi. Porsuk I barajının yükseltilmesi, Eskişehir ilinin içme ve kullanma suyunun temini, Kargın ve Hızarlı derelerinin çevrilerek Porsuk Barajı’na katılması, taşkın ve sulama suyu için yeterli hacim sağlanması planlamanın esası olmuştur. Porsuk barajının eteğinde Porsuk Barajı HES ve 25 km kadar mansabında da Gökçekısık HES küçük hidroelektrik olanaklar olarak göze çarpmaktadır.
Yıl 2012: Eskişehir ve köylerinin su ihtiyacını karşılayan Porsuk Barajı’nın su oranının yükselmesi nedeniyle açılan baraj kapakları çiftçileri mağdur etti. Sadece 6 yıl sonra…
AKP elbette suları ve barajları da rahat bırakmayacaktır.
Yıl 2018: Polatlı’da vahşi sulama yapılması yüzünden Porsuk Barajı’nda su seviyesi düşüyor. Kütahya ve Eskişehir il sınırları içerisinde bulunan ve Eskişehir’in içme kullanma suyunu sağlayan Porsuk Barajı, Ankara’nın yanlış politikaları nedeniyle alarm veriyor. Ankara’nın Polatlı ilçesindeki sebze ekicilerinin ihtiyacını karşılamak amacıyla DSİ’ye talimat veren Bakanlık, Porsuk Barajı’nın kapaklarını Polatlı’ya açtı.
Porsuk Baraj Gölü’nün doluluk oranı düşmesi, yıllardır hunharca kirletilen Porsuk Baraj Gölü’nün tabanına daha da yaklaşılmasına ve burada biriken ağır metaller sorununu beraberinde getirdi. Ağır metaller vücuttan hiç bir şekilde atılamaz.
Oysa, Porsuk baraj gölü sularının kullanım hakları konusunda Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile DSİ arasında yapılan anlaşmaya göre, mevsim nedeniyle barajdaki kullanılabilir su miktarının 320 milyon metreküpün altında olması halinde, barajdan sulama amaçlı alınan miktarda kısıtlama yapılması hükmü var. Bu hüküm uygulanmıyor.
Yıl 2021: Porsuk Barajı’nda kuraklık sebebiyle su seviyesi son beş yılda yüzde 40 oranında azaldı. (Acaba neden?)
Yıl 2025: Güneydoğu, Trakya ve İç Anadolu son 50 yılın en düşük yağışını aldı. Nisan’da Porsuk’ta doluluk oranı yüzde 42’ymiş. Bütün yaz Polatlı’ya vahşi sulamanın ardından Eylül’de ne olacak?
CHP’li Porsuk’un derdi bununla kalmıyor.
Yıl 2025: Cengiz Holding 28 endemik bitki türünün olduğu arazide altın madeni işletecek. Cengiz Holding’in alt kuruluşu Eti Bakır Anonim Şirketi, 1 Temmuz’da Alpagut-Atalan Altın-Gümüş Maden Ocağı ve Zenginleştirme Tesisi için Eskişehir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne başvuruda bulundu.
ESÇEVDER Başkanı Sadık Yurtman, Euronews’e yaptığı açıklamada, maden sahası olarak işletilmesi planlanan bölgede 128 kuş türünün tespit edildiğini ve bölgenin birinci dereceden sit alanı olduğunu söyledi.
862 sayfalık ÇED raporunda, ünitelerin kapladığı toplam alanın 2.740 hektar olacağı belirtildi. 15 yıllık projede senede yaklaşık 12 milyon ton kazı yapılması, patlatmalı açık ocak işletmeciliği ve siyanürlü yığın liç yöntemiyle altın ve gümüş çıkarılması hedefleniyor.
Yıl 2022: Erzincan İliç’teki Çöpler Altın Madeni‘ndeki liç yığınındaki heyelan nedeniyle en az 9 kişi ölmüştü. 21 Haziran 2022 günü siyanür taşıyan boru patlamış; siyanür, sülfürik asit ve çok sayıda zehirli kimyasal madde Fırat Nehri üzerinde kurulan İliç Barajı sularına karışmıştı. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Mühendislik Fakültesi akademisyenlerinin hazırladığı rapor, 20 milyon 160.000 m3’lük bir kütlenin Sabırlı Deresi’ne doğru en az 800 metre kaydığını iddia ediyordu. Keban Barajı bile risk altında.
Bahsi geçen faciada 20 ton siyanürün çevreye karıştığını belirten İliç Doğa ve Çevre Platformu’ndan Füsun Kayra, siyanürün bakanlığın belirttiği gibi sadece toprağa değil; suya da karıştığını aktardı. Olayın tüm yukarı Fırat Havzası’nı ilgilendirdiğini söyleyen Kayra, “Elimizde siyanürün suya karıştığını gösteren videolar da var. Bütün alanı madene tahsis edecekler. Bunlar bir yıkım ve geri dönüşü olmaz.” diye konuştu.
2019 yılında Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi eski Genel Müdürü Garip Yıldırım, siyanürle aramanın çok büyük zararlara yol açacağını ifade etmiş, siyanürün Eskişehir’de Porsuk Çayı’nın yanı sıra Gediz, Banaz çaylarıyla Ankara’nın da aralarında bulunduğu yedi kenti etkileyeceği öne sürmüştü.
AKP, 2002 yılından bugüne kadar 394.000 adet maden arama ruhsatı verdi. 2025 Temmuz ayında çıkan alk arasında “Süper Talan Yasası” diye tanımlanan yasayla tarım alanlarında dahi rapor vs gerektirmeden maden açılabilecek . Çiftçiler Süper Talan’a engel olmak için 10 gündür Ankara’da parkta yatıp kalkıyor. Kamuoyuna ilettikleri mektuba buradan ulaşabilirsiniz.
Kaynakça:
. Yaşam savunucularından “süper talan yasası” çağrısı: “Herkesten nöbete destek, vekillerden yasanın çekilmesini bekliyoruz”, 12 Temmuz 2025, https://sendika.org/2025/07/yasam-savunucularindan-super-talan-yasasi-cagrisi-herkesten-nobete-destek-vekillerden-yasanin-cekilmesini-bekliyoruz-729516
. Eskişehir'de barajlarda doluluk oranı arttı; Çiftçilere önemli uyarılar geldi, 03.04.2025, https://www.gzt26.com/eskisehirde-barajlarda-doluluk-orani-artti-ciftcilere-onemli-uyarilar-geldi
. Porsuk Barajı'ndaki kuraklık havadan görüntülendi, 29.11.2021, https://www.eskisehirekspres.net/porsuk-barajindaki-kuraklik-havadan-goruntulendi
. Bir Tarihtir Porsuk Barajı, İlker Özel, 9 Aralık 2022, https://supolitikalaridernegi.org/2022/12/09/dsi-emekli-genel-md-yrd-ilker-ozel-bir-tarihtir-porsuk-baraji/
. Havza Su Yönetimi Porsuk Havzası ve Eskişehir, Y. Büyükerşen, S. S. Efelerli, İnşaat Mühendisleri Odası yayını, https://eski.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/10923.pdf
. Polatlı Porsuk Barajı'nı boşaltıyor, Eskişehir bakıyor, 27 Temmuz 2018, https://www.esgundem26.com/guncel/polatli-porsuk-barajini-bosaltiyor-eskisehir-bakiyor-h17284.html
. Siyanürlü altın inadı üç çay ve sekiz kenti tehdit ediyor, 30/06/2019, https://yesilgazete.org/siyanurlu-altin-inadi-uc-cay-ve-sekiz-kenti-tehdit-ediyor/
. 'Keban Barajı, Sivas, Tunceli risk altında', 28.06.2022, https://halktv.com.tr/gundem/keban-baraji-sivas-tunceli-risk-altinda-682175h
. Porsuk'ta kapaklar açıldı, 28 Mart 2012, https://www.anadolugazetesi.com/porsuk-ta-kapaklar-acildi-3518.html
. Güneydoğu, Trakya ve İç Anadolu son yarım yüzyılın en düşük yağışını aldı, Dursun Yıldız, 05.07.2025, https://supolitikalaridernegi.org/2025/07/05/guneydogu-trakya-ve-ic-anadolu-son-yarim-yuzyilin-en-dusuk-yagisini-aldi/
. Türk Toraks Derneği‘nin Erzincan İliç’te Yaşanan Altın Madeni Kazası ile İlgili Görüşü, https://toraks.org.tr/files/mf/site/turk-toraks-dernegi-nin-erzincan-ilicte-yasanan-alt-7a29b01c.pdf
. https://www.iklimhaber.org/ilic-maden-felaketi-icin-imza-kampanyasi/
İlk yorum yapan siz olun