1942 – Sümerbank Beykoz Tutkal Fabrikası

Son güncelleme tarihi 17/10/2026

1940’ların başında İstanbul Beykoz Deri ve Kundura Fabrikası baştan aşağı yenilendi. Dericilik sanayii için deri işleniyor, boyanıyor, askeri ve sivil ayakkabılar üretiliyordu. Bu kadar çok ayakkabının imalatı için tutkal da lazımdı fakat yerli tutkal üretilmiyordu. Tutkal kısmen ithal ediliyor veya ilkel şartlarda kırpıntı derilerden elde ediliyordu.

Sümerbank yıllarca tutkal üretmeye çalışmış ama binbir güçlükle karşılaşılmıştı. Nihayet 1942 yılında yeni ithal makineler sayesinde sanayi tipi tutkal üretimine geçmek mümkün hale geldi. 31 Kasım 1942’de Beykoz Kundura Fabrikası’nda kırpıntı derilerden deneme amaçlı tutkal üretilmeye başlandı. 16 Aralık’ta fabrikanın resmi açılışı yapıldı.

37 bin liraya malolan tutkal fabrikasının işlemeye başlamasıyla yılda 520 ton tutkal üretilecek, 150 tonu Sümerbank fabrikalarında kullanılacak, geri kalanı piyasaya sunulacaktı. Kırpıntı deriler kullanıldığından maliyet düşüktü. Dışarıya döviz çıkmasının engellenmesinin yanısıra, savaş yıllarında temini hayli zor olan hammaddelerin eksikliği de böylece sorun olmaktan çıktı.

1944 yılına gelindiğinde Beykoz Deri ve Kundura Fabrikası’nda yılda 1.250.000 çift ayakkabı üretilebiliyordu. Toplam 2500 kişi çalışıyor, işçilere öğle yemeği veriliyordu. Fabrikada ayrıca hamam, dispanser ve diş kliniği bulunuyordu.

Beykoz tutkal fabrikası, Beykoz Kundura Fabrikası ile birlikte AKP döneminde 2004 yılında Yıldırım Holding’e satıldı.

Kaynakça:
. Ulus, 1 Aralık 1942
. Son Posta, 17 Aralık 1942
. Cumhuriyet, 2 Haziran 1944 
. Sümerbank Beykoz Deri ve Kundura Fabrikası, Haziran 2000, http://vovun.freeservers.com/june/sumerbank/sumerbank.html