I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele’de Ankara’nın doğusunda demiryolunun bulunmayışından dolayı büyük zorlukla karşılaşıldığı için Cumhuriyetin ilanından sonra ele alınan ilk demiryolu yapımı Ankara-Sivas hattı olmuştur. Bu hattın uzunluğu 1149 km olup yapımına 1924 yılında başlanmış 1927 yılında Kayseri’ye, 1930’da Sivas’a, 1938’de Erzincan’a ve 1939’da Erzurum’a ulaşmıştır.
Ülkenin coğrafi yapısının demiryolu yapımlarına uygun olmayışı, çok fazla sayıda tünel ve köprü yapımı gerektirmiş, bunlar da maliyeti arttırmıştır. Düz arazide 45 bin lira olan km inşaat maliyeti, dağlık arazide 300 bin liraya kadar yükselmiştir.
548 km olarak gerçekleşen Sivas-Erzurum hattı üzerinde toplam uzunluğu 22 km’yi aşan 138 tünel, 22 tane demir köprü vardır. Hatta çalışan işçi sayısı 27 bine kadar ulaşmıştır.
Cumhuriyetin ilk 20 yılında 3170 km yeni demiryolu yapıldı ve 4180 km yabancı demiryolu satın alındı. Demiryolu yapılıyordu, halk memnundu ama yobazlar boş durmuyordu. Kayseri’de bir hoca “Trene binmek dinen caiz değildir, gavür icadidir, kitapta yeri yoktur” diye vaaz veriyordu.
1923-1950 döneminde demiryolu politikasının hedeflerine önemli ölçüde ulaşılmıştır. Yapılan demiryollarıyla ülkenin savunması daha kolay hale gelmiştir. Bakır, demir ve kömür bölgelerine ulaşılarak ülkenin hammadde kaynaklarının işletilmesi imkânı doğmuştur. Ülkenin iç ve doğu kesimleri, Akdeniz ve Karadeniz limanlarına bağlanmıştır. Böylece bölgeler arasında iktisadi bütünlük sağlanmıştır. Ucuz taşımacılık türünden kazanç elde edilmesini sağlayınca üretici kesim daha fazla üretme çabasına girmiştir. 1928’de bütçeden demiryolu inşaatlarına %13.98 pay ayrılması, bu yıllarda demiryolu inşaatlarına verilen önemin göstergesidir.
“Demiryolları bir ülkeyi medeniyet ve refah ışıkları ile aydınlatan kutsal bir meşaledir.”
(Atatürk, 01.11.1937 TBMM 3. dönem toplantı yılını açarken)
Kaynakça:
. Cumhuriyet'in Sloganı: Bir Karış Fazla Demiryolu, Nazmi Kal, https://haber.tobb.org.tr/ekonomikforum/2016/268/108_114.pdf
İlk yorum yapan siz olun