1927 – Teşvik-i Sanayi Kanunu kabul edildi.

Son güncelleme tarihi 29/05/2025

Teşvik-i Sanayi Kanunu, sanayi yatırımı yapacak işletmelere muafiyet, imtiyaz ve teşvik sağlamayı amaçlayan yasadır.

Bu yasa hem devletçiliğin anlamını ortaya koyması, hem de milli sanayileşme politikasının başlatıcısı olması nedeniyle ile çok önemli. Aynı yıl yapılan sanayi sayımına göre toplam 65.245 sanayi işletmesinin yüzde 43,59’u tarım, yüzde 22,61’i maden sanayi ve makine onarım ve imalatı, yüzde 14,34’ü dokuma, yüzde 12,10’u ağaç, yüzde 4,41’i bina inşaat, yüzde 1,07’si kimya ve yüzde 1,88’i de diğer sanayi kollarında faaliyet gösteriyordu.

Mevcut işletmelerin yüzde 35,74’üne karşılık olan 23.316 işletmede yalnızca birer kişi bulunuyordu. 4.916 işletmede 1 kişi ve aile bireyleri çalışıyor, 23.332 işletmede ise 2 ya da 3 kişi istihdam ediliyordu.

Teşvik-i Sanayi Kanunu, müteşebbislere (girişimcilere) sanayi tesisi kurmak için ücretsiz arazi verilmesi, bir süre bazı vergilerden muafiyet ve bu tesislerde üretilen ürünlerin devletçe satın alınması garantisi gibi ayncalıklar veriyordu. Yasanın önemli hükümlerinden birisi de teşvik kapsamına alınan müesseselerde Türk vatandaşlarının çalıştınlmasının şart koşulmasıdır.

Yasa 15 yıl süreyle yürürlükte kalmıştır. Yasanın çıktığı dönemde özel girişimcilerin elinde yeterli sermaye bulunmadığı gibi, mali ve teknik bilgi yetersizliği ve uluslararası mali işlerde deneyimsizlik yasadan yeterince yararlanılamamasına neden olmuştur. Yasanın istenen sonucu vermemesi üzerine devletçilik ilkesinin yürürlük alanı genişletilmiştir.

Kaynakça:
. https://tr.wikipedia.org/wiki/Sanayi_Te%C5%9Fvik_Kanunu
. Samsun ve Trabzon Mıntıkası Ticaret Kongreleri (Ağustos - Eylül 1926), Yrd. Doç. Dr. Sadık Sarısaman, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/20688
. Atatürk ve Sanayi Devrimi: Dışa bağımlı ekonomiden üreten Türkiye’ye, Ocak 7, 2020, https://aimsaddergisi.com/ataturk-ve-sanayi-devrimi-disa-bagimli-ekonomiden-ureten-turkiyeye/