1927 – Samsun – Havza – Amasya demiryolları açıldı.

Son güncelleme tarihi 17/05/2026

Samsun ve Sivas arasındaki yol çok eski zamanlardan beri memleketimizin en önemli ve işlek yollarından biridir. Samsun ve Bafra’nın meşhur olan tütünleri Samsun limanından ihraç edilirdi. Ancak limanın da yetersizliği, özellikle fırtınalı zamanlarda yolcu trafiği ve ihracatı sekteye uğratmaktaydı. Bu hatta Osmanlı, Dünya Savaşı ve sonrasında defalarca demiryolu inşası için girişimler olmakla beraber, bir türlü çalışmalar başlanamamıştır.

Demiryolunu yaygınlaştırmak yolunda ilk kazmayı toprağa 21 Eylül 1925’de Mustafa Kemal Atatürk Samsun’da vurdu. 36 kilometrelik Samsun-Çarşamba dar demiryolu (0.75 cm) hattını bölgenin önde gelen tütün ihracatçısı Nemlizade ve Mahdumları inşa etmeye başladı ve 1926 yılında inşaat bitti. Demiryolu inşaat işine ilk kez yerli sermaye giriyordu!.. Nemlizade ve Mahdumları’nın 29 Ağustos 1926’da işletmeye başladıkları bu dar hat, diğer atılımcı işadamlarına da örnek olur.

Demiryolu hattında boğazların toplam uzunluğu 180 km’yi bulmaktadır. Samsun-Havza arasında tabiatla âdeta mücadele edilmiştir, Samsun-Havza arasında 20 tünel, Havza-Sivas hattında 17 tünel açılmıştır. Özellikle Karadağ tünellerinin inşaatı ekipleri fazlaca zor ve tehlikeliydi. Sıklıkla toprak kaymaları oluyordu. Ayrıca Mert Irmağı ve Yeşilırmak Vadisi defalarca geçildiğinden çok büyük köprülerle aşılabildi, bunlardan 12’si demir köprülerdi.

Samsun-Sivas hattı toplam 378 km’dir, Samsun-Havza-Amasya kısmı 1927 yılında tamamlanmıştır.

Kaynakça:
. Cumhuriyet Demiryoluyla Kanatlandı, T.Arslan Bartu, 11 Mart 2011, https://kentvedemiryolu.com/cumhuriyet-demiryoluyla-kanatlandi/
. Atatürk Döneminde T.C. Devlet Demiryollarının Gelişimi, Efdal As, 25 Haziran 2021, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/921/Atat%C3%BCrk_D%C3%B6neminde_T.C._Devlet_Demiryollar%C4%B1n%C4%B1n_Geli%C5%9Fimi