1925 – Eskişehir Tayyare Tamirhanesi açıldı.

Son güncelleme tarihi 16/09/2026

Kuva-yı Havaiye Müfettişliği tarafından Bessonneau Hangar’da faaliyete başlamıştır. Afyon ve İzmir’den aktarılan donanım kullanılıyordu.

Türk uçak sanayiini geliştirmek amacıyla 15 Ağustos 1925’te Ankara’da “Tayyare ve Motor Türk Anonim Şirketi” (TOMTAŞ) kuruldu. Alman Junkers Flugzeugwerke A.G. firması ve T.C. Müdafaai Milliye Vekaleti (Milli Savunma Bakanlığı) ortaklığıydı. Türkiye’nin ilk talebi bir uçak tamir atölyesi kurulmasıydı. TOMTAŞ Eskişehir uçak tamirhanesine demir iskelet ve tuğla duvarlı iki hangar ilave etmiş, altyapı oluşturmuş, personele eğitim olanağı sunmuştur.

Cumhuriyetin ilk uçak mühendislerinden ve Türk savunma sanayiinin öncülerinden Selahattin Reşit Alan, “Selâhattin-1” adını verdiği uçağının tasarımını burada tamamlamıştır. “Selâhattin-1” tasarımına dayalı olarak MMV-I (Milli Müdafaa Vekâleti–1) kodu ile eğitim ve keşif uçağı projesini hazırladı ve prototip imalatına başladı. Motorunu ve pervanesini ABD’den getirttiği uçağın diğer tüm aksamını yerli olarak Kayseri ve Eskişehir’de imal ettirdi.

1928’de TOMTAŞ iflas edince tamirhane, 1’inci Tayyare Tabur Komutanlığı bünyesine alınır.

Eskişehir Uçak Tamir Fabrikası’nda 1950’li yıllara kadar pervaneli uçakların bakım ve onarımlarını gerçekleştirildi. Sonraki yıllarda muharip jet uçaklarının bakım ve onarımını da üstlendi.

Günümüzde 1’inci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü adı altında Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın envanterindeki tüm jet uçakları ile bunlara ait motorların fabrika seviyesi bakımlarını gerçekleştirebilmektedir.

Kaynakça:
. https://canerel.com.tr/index.php/guncel?id=62
. https://www.defenceturk.net/asfatin-devasa-gucu-askeri-fabrikalarin-hava-bakim-kabiliyetleri
. I.Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü röportajı, Defence Turk Dergisi, sayı.19
. https://tolgaozbek.com/hobi/havacilik-tarihi/selahattin-resit-alan-bir-ucak-muhendisi-ve-pilot/
. Die türkische Luftfahrtindustrie hat eine lange Tradition, 7 Aralık 2020, https://nex24.news/2020/12/die-tuerkische-luftfahrtindustrie-hat-eine-lange-tradition/
. JUNKERS F13 Limuzin, M.Haluk Sevel, https://www.tayyareci.com/v2/digerucaklar/turkiye/1923ve50/junkers-f13.asp.html
. http://hugojunkers.bplaced.net/tomtas.html
. https://commons.wikimedia.org