Son güncelleme tarihi 31/12/2025
SEKA Selüloz ve Kağıt Akdeniz Mersin Silifke Müessesesi’nin temeli 1974 yılında atıldı, 1984’te üretime başladı. Esmer selülozdan kraft torba kağıdı ya da kraft liner ambalaj kağıdı üretirdi. Yıllık kapasitesi 175 bin tondu. Fabrika 1050 kişi istihdam ediyordu.
SEKA Akdeniz İşletmesi Türkiye’de fiili olarak kraft liner kağıdı üreten tek teşebbüstü. Kraft liner kağıdı, genel olarak oluklu mukavva kağıtları ana grubunun altında yer almaktadır. Genellikle ambalajlama kutularının imalinde ve kırılgan eşyanın paketlenmesinde ayırıcı ve destekleyici olarak kullanılan oluklu mukavva, Türkiye’de toplam kağıt-karton üretimi içerisinde oldukça yüksek bir paya sahipti. Ortadoğu ile Balkanlar’da kendi türünde üretim yapan en büyük kağıt işletmesiydi.
Olağanüstü kağıt üretimini, günlük onlarca taşıtlarla karayolu üzerinden yurtiçi dağıtımına vermesinin yanında kendi işletme alanı içinde bulunan deniz kapısına yanaşan gemilerle de yakın çevre, uzak ülkelere satarak büyük gelirler elde etmiştir. 1983 yılında yapımına başlanıp, 15 Kasım 1985’te işletmeye alınan SEKA Deniz Kapısı (liman), eski adıyla İçel ilinin en büyük ikinci limanıydı.
Düzenli yenilenme çalışmaları ile en az 100 yıl daha üretim yapabilecek olan bu kağıt işletmesi, NASILSA hammadde bulamamaya başladı. Hammadde sıkıntısı nedeniyle 1993 yılında üretime ara verildi.
AKP döneminde 2003 yılında kapatıldı. Koca kağıt fabrikası toplamda sadece 9 sene çalıştırıldı!
SEKA’nın kapanmasından sonra arazi çöplüğe çevrildi. Taşucu’nda Göksu Deltası sulak alanı kapsamındaki 714 bin 200 metrekarelik SEKA arazisi ve SEKA Taşucu Limanı yıllardır sanayicilerin iştahını kabartıyordu. Tesis kapsamında, liman dahil 1.698 dönüm arazinin yanı sıra denize sıfır konumda 276 adet de lojman bulunuyordu.
2003 yılında Nisan ayında yapılan satış ihalesini 109 milyon 900 bin ABD dolarıyla Park Holding A.Ş.-La Veggia S.P.A Ortak Girişim Grubu kazandı. İddiaya göre, yükümlülükler yerine getirilmedi. Özelleştirme İdaresi ihaleyi Eylül ayında ikinci sırada 106 milyon dolarlık teklifi veren Aksa Jeneratör Sanayi A.Ş.’ye bıraktı. O da yükümlülüklerini yerine getirmedi. İhale iptal edildi.
Özelleştirme İdaresi, araziyi önce turizm tesis alanı olarak satışa çıkarmıştı, yat limanı yapılacağı umut ediliyordu, turizm imarıyla kimse almayınca sanayi ve lojistik alanına çevrildi, 36 yıllık kiralama süresi 40 yıla çıkarıldı, yeniden satışa sunuldu.
Araziye tersane kurmak isteyen sanayicilerle buna karşı çıkan çevreciler arasındaki hukuk mücadelesi 18 yıldır devam ediyordu. Bu süre içinde iki kez tersane ÇED olumlu raporu alındı, çevrecilerin mücadelesi sayesinde iki kez mahkeme kararıyla iptal edildi.
2016 yılında Tabiat Varlıkları Koruma Genel Müdürlüğü, Göksu Deltası sınırlarını kağıt üzerinde kırparak, batı uçtaki Taşucu ve proje sahasını sulak alan dışında bıraktı.
2021’de 715 dönümlük sanayi ve lojistik tesis imarlı SEKA arazisi, 684 milyon TL’ye Ceynak (CeyGroup)’a satıldı, Taşucu Limanı 40 yıllığına aynı firmaya kiralandı.
O günün USD kuruyla yaklaşık 77 milyon USD ediyor. Liman kirası yıllık iki milyon USD bile değil! Yanında 715 dönüm arazi bedava. Yıllar önce 109 ve 106 milyon dolara satmayan ÖİB, fiyatı 77 milyona düşürmüş.
Tabii beleş malın değeri olmaz. Ceynak, Danıştay kararlarını hiçe sayarak limanı 331 dönüme genişletti, serbest bölgeye çevirdi (Ceyport).
Güzelim kumsal milyonlarca ton betona boğuldu, kalan plaja beton duvarlar çekilerek halkın ulaşması engellendi. Sulak alan tahrip edildi, hayvan yuvaları dağıldı. Kızılçam ve nadir türler başta olmak üzere binlerce ağaç ve bitki yokedildi. Deniz dibi kazındı, deniz kaplumbağası ve Akdeniz foku yaşam alanı yokedildi. Artan gemi trafiği nedeniyle denizde ağır kirlilik başladı.
Göksu Deltası ve Ramsar Sözleşmesi
Göksu deltası “Uluslararası Kuşları Koruma Derneği Konseyi” (ICBP) tarafından Ortadoğu ve Avrupa’nın en önemli kuş cennetlerinden birisi olarak ilan etmiştir. Delta, Türkiye’nin 14 uluslararası doğal koruma alanından biri. ve 1.derece doğal SİT alanıdır.
Ramsar Sulak Alanlar Sözleşmesi, sulak alanların ve kaynaklarının korunması ve akıllıca kullanılmasını düzenleyen uluslararası bir anlaşmadır. 1971 yılında İran’ın Ramsar kentinde kabul edildi. Göksu Deltası, 1994 yılında Ramsar Sözleşmesi’ne dahil oldu.
Göksu Deltası, dünyanın en önemli kuş göçü yolu üzerindedir. Türkiye’nin 450 kuş türünden 334’üne, 140 ulusal ve uluslararası öneme sahip kuş türünün 106 türüne, dünya çapında yok olma tehlikesi altında bulunan 24 kuş türünün 12 türüne yaşama, üreme, beslenme ve konaklama imkanı sağlayarak barındırmaktadır. Bunlardan en önemlileri bölgenin simgesi haline gelen saz horozu, yaz ördeği, cüce karabatak, tepeli pelikan, dik kuyruk, ala kaz, deniz kartalı, şah kartalı turaç, toy ve ada martısıdır. Göksu Deltası nesli tehlike altında olan, denizde yaşayıp karada üreyen deniz kaplumbağası Caretta caretta ve yeşil kaplumbağa Chelonia mydas’ın en önemli üreme alanlarından biri. Nesli tehlikede olan memelilerden Akdeniz keşiş foku Monachus monachus, aşırı avlanma sonucu sayıları hızla azalan mavi yengeç ve lahoz balığı (Epinephelus aeneus)’da bu bölgede yaşamaktadır.
Deltada 441 bitki türü tespit edilebilmiştir. Bunlardan 32 adedi nadir tür; 8 adedi endemiktir.
2015 yılında yeterli bilimsel çalışma yapılmadan DSİ tarafından rastgele kanal açılması yüzünden Akgöl’deki su seviyesi azaldı, tuzluluk başladı.
Mevcut sanayi tesisleriyle genişletilmiş dev limanın yarattığı kimyasal kirlilik ve gemi trafiği, delta açısından ciddi tehdit oluşturuyor.
Deltadaki bataklık alanda son beş yıl içinde 27 yangın çıktı. Mersin Barosu ve dernekler, insan eliyle çıkan yangınların durdurulması için yetkilileri acilen göreve çağırdı.
Son 60 yılda Türkiye’deki 240 gölden 186’sı tamamen kurudu.
Kaynakça:
. Taşucu endişeli!, 04 Ekim 2023, Hediye Eroğlu, https://www.mersinhaberci.com/haber/47480/tasucu-endiseli.html
. CEYNAK, ağaçları da kesiyor! , 22.09.2022, https://www.silifkesesimiz.com/haber-ceynak-agaclari-da-kesiyor-6239.html
. Taşucu’nda tersane projesine Danıştay dur dedi, Abidin Yağmur, 14/11/2022, https://yesilgazete.org/tasucunda-tersane-projesine-danistay-dur-dedi/
. Taşucu’nda sahil, halktan koparılıyor, 17 Mart 2022, Necdet Taş, https://www.akdenizgazetesi.net/haber/20072/tasucunda-sahil-halktan-kopariliyor.html
. ‘Mersin Taşucu projesi Göksu Deltası’nın yok olmasına neden olur’, 16/11/2023, https://yesilgazete.org/cmo-bu-proje-goksu-deltasinin-yok-olmasina-neden-olur/
. CEY Holding, Silifke’de sahile duvar ördü, 20.03.2022, Aycan Karadağ, https://www.birgun.net/haber/cey-holding-silifke-de-sahile-duvar-ordu-381168
. SEKA Akdeniz İşletmesi Silifke Taşucu, 26 Nisan 2025, Aytaç Kurtuba, https://www.silifkesesimiz.com/yazar/aytac-kurtuba/seka-akdeniz-isletmesi-silifke-tasucu-1505-kose-yazisi
. AKP, yıllardır özelleştirmeye çalıştığı Taşucu Limanı'nı bir kez daha satışa çıkardı, 08.05.2021, https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/akp-yillardir-ozellestirmeye-calistigi-tasucu-limanini-bir-kez-daha-satisa-cikardi-1834462
. https://www.lojiport.com/cey-grup-mersinin-ikinci-serbest-bolgesini-kuracak-111389h.htm
. Mersin’de tersane projesine tepki: Kentimizi cehenneme çevirmeyin!, 01.03.2020, https://ekolojibirligi.org/mersinde-tersane-projesine-tepki-kentimizi-cehenneme-cevirmeyin/
. Akdeniz Haberler Soruyor "Seka arazisi çöplük mü oldu?", 04 Eylül 2016, https://www.mersinhaber.com/haber-akdeniz-haberler-soruyor-seka-arazisi-copluk-mu-oldu/366868
. SEKA'da çıkan yangın korkuttu, 24.05.2020, https://www.sabah.com.tr/mersin/2020/05/24/sekada-cikan-yangin-korkuttu
. 16 yılda 2 ay çalıştılar, 07 Ağustos 2009, https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/16-yilda-2-ay-calistilar-12232377
. Seka Taşucu Tesisleri Turizme Kazandırılacak!, 26.01.2010, https://www.denizhaber.com/seka-tasucu-tesisleri-turizme-kazandirilacak/21094
. SEKA'nın ihalesi iptal edildi., 30.09.2003, https://www.internethaber.com/sekanin-ihalesi-iptal-edildi-1037443h.htm
. https://www.internethaber.com/seka-fabrikasi-ozellestirildi-1008836h.htm
. SEKA ve Sakarya Traktör satışta..., 17.05.2003, https://www.milliyet.com.tr/gundem/seka-ve-sakarya-traktor-satista-5178966
. https://www.sitso.org.tr/tr/silifke-kulturu
. TMMOB Makine Mühendisleri Odası 1993 Sanayii Kongresi SEKA KİT Raporu, MMO Yayın no. 165, sayfa 12
. https://en.wikipedia.org/wiki/Ta%C5%9Fucu_Seka_Harbor
Göksu Deltası:
. https://rsis.ramsar.org/ris/657
. https://www.researchgate.net/figure/Sekil-2-Goeksu-Deltasi-arazi-kullanim-kabiliyet-siniflari-haritasi_fig2_362513110
. Ramsar alanı nedir? https://goksudeltasindasanayilesme.weebly.com/ramsar-alan305-nedir.html
. Göksu Deltası Koruma Projesi, Kasım 2010, https://dogaarastirmalari.org.tr/wp-content/uploads/2024/09/20210604155142-goksu_deltasi_ozel_cevre_koruma_bolgesi_habitat_ile_tur_koruma_ve_izleme_projesi_arastirma_izleme_koruma_projesi.pdf
. Silifke’deki Göksü Deltası insan kaynaklı kirliliğin hedefinde, 28.07.2020, https://www.sabah.com.tr/mersin/2020/07/28/silifkedeki-goksu-deltasi-insan-kaynakli-kirliligin-hedefinde
. Göksu Deltası acilen korunmalıdır!, 17.04.2025, https://www.silifkesesimiz.com/haber-goksu-deltasi-acilen-korunmalidir-8165.html
. Mersin'deki Göksu Deltası'nda yangın, 30.06.2025, https://www.haber1.com/guncel/mersindeki-goksu-deltasinda-yangin-2/
. Göksu Deltası’nda Müdahale ve Su Rejimi Değişikliği, 03.07.2016, https://sadafag.org/goksu-deltasinda-su-rejimi-degisikligine-yol-acan-kanal/
. TRT Göksu Deltası foto galeri: https://www.trthaber.com/foto-galeri/goksu-deltasi-kus-cenneti-dronla-goruntulendi/39557/sayfa-3.html
. https://sadafag.org/goksu-deltasinda-su-rejimi-degisikligine-yol-acan-kanal/
. Son 60 yılda Türkiye'deki 240 gölden 186'sı kurudu, 15 Eylül 2024, Mehmet Çınar, https://www.dha.com.tr/foto-galeri/son-60-yilda-turkiyedeki-240-golden-186si-kurudu-2505378/1
. https://kulturveyasam.com/turkiyenin-dort-bir-yaninda-sayisiz-kanatli-konugu-barindiran-7-kus-cenneti/
İlk yorum yapan siz olun