İlk televizyon kanalı 9 Temmuz 1952’de yayına başlayan ve sadece İstanbul’da yayın yapan İTÜ TV‘ydi.
TRT Türkiye’de yayın yapan ikinci TV kanalı, Türkiye geneline yayın yapan ilk TV kanalıdır. TRT’nin ilk deneme televizyon yayını 31 Ocak 1968 tarihinde yapılmıştır. İlk TRT programı, Ankara’da Mithatpaşa Stüdyosu’nda Mahmut Tali Öngören’in açılış konuşmasıyla başladı. Haftada üç gün, üçer saat olarak başlayan deneme yayınları bir yıl sonra haftada dört güne çıktı. TRT’nin yayınları, aslında İTÜ tarafından yapılıyordu. Ankara’dan gelen TRT paket programları, Çamlıca’dan İTÜ’ye ait radyolink cihazıyla Maçka binasına gönderiliyor ve buradan yine İTÜ cihazlarıyla tüm İstanbul’a yayın yapılıyordu.
1970’de İzmir Televizyonu, ardından 1971’de İstanbul Televizyonu faaliyete geçti. 1974 yılında televizyon yayınları haftanın her günü gerçekleştirilirken, yayınlar ülke nüfusunun %55’i (19 milyon) ve ülke yüzölçümünün %28 i (210.861 km2) tarafından izlenilir oldu. 1984 yılında tamamen renkli yayına geçildi.

1986 yılında televizyonun 2. kanalı TRT-2 yayın hayatına başladı. 1987’de “İntelsat” uydusundan kiralanan bir aktarıcıdan TRT-1 ve TRT-2 programları uydu yoluyla bütün Türkiye’ye ulaştı. TRT-3 ve GAP-TV, 1989 yılında hizmete girdi ve TRT’nin kanal sayısı 4’e çıktı. 1990’da ise eğitim ağırlıklı TRT-4 ile Avrupa yaşayan Türk işçilerine yönelik TRT-INT yayınları başladı. 1993’te Kafkasya ve Orta Asya’ya yönelik programların yer aldığı TRT-AVRASYA kanalı, 1995’te ise TBMM TV yayına girdi.
1990 yılına kadar tek televizyon yayıncısı TRT’ydi. O sene özel TV yayınları Magic Box’la başlamıştır. 1993 yılında Anayasa değişikliği yapılarak radyo ve televizyon yayınları üzerindeki kamu tekeli ortadan kaldırılmış, özel radyo ve televizyon yayınlarının resmen yapılmasına olanak sağlanmıştır.
20 Nisan 1994’te RTÜK adında bir garabet uydurularak TV, radyo ve internet yayınlarına iktidar talebiyle sansür uygulanmaya başlandı. 1964’te özerk bir yayın kurumu olarak kurulan TRT, AKP döneminde Cumhurbaşkanlığı’na bağlandı. Kuruluşunda kamu yararı gözetilen TRT’nin yayınlarının devam edebilmesi için çeşitli kanallardan mali kaynak sağlanıyordu. AKP döneminde Temmuz 2018’de TRT’nin doğrudan İletişim Başkanlığı’na bağlanmasıyla bu mali kaynaklar da hesapsızca harcanmaya başlandı. 2025 itibariyle TRT adına toplanan paralar:
Tüketilen elektrik enerjisi ücretinden alınan pay %2 (2021’de kaldırıldı, diğer bandrol ücretleri %20-100 arttırıldı)
cep telefonları ve akıllı saatler % 12
bilgisayarlar ve tabletler %4
televizyonlar %16
radyo, teyp, pikap % 16
uydu alıcıları %12
taşıtlar %0.8
diğer cihazlar (radyolu ve TVli tüm elektronik ekipman, navigasyon, sinema sistemleri vs) %14
radyo ve televizyon vasıtasıyla yapılan her çeşit ilan ve reklam ile faaliyet gelirleri,
film, bant, plak, nota, dergi, kitap ve benzerlerinin yapım, yayın ve satışı
düzenlenecek konser, temsil ve benzeri programlara giriş ücreti ve bu yerlerde yapılacak ilan ve reklamlar
Tabii yetmez.
Mayıs 2025’te kabul edilen kanunla (halka ait) kamu taşınmazlarının TRT’ye bedelsiz devri mümkün hale geldi. AYM’nin geçen yıl iptal ettiği düzenlemeye rağmen, TRT Genel Müdürü’ne en yüksek devlet memurunun almakta olduğu aylık ve sözleşme ücreti ikramiye dahil ödenecek. Kamu idarelerine ait taşınmazlar da AYM’nin iptal kararına rağmen TRT’ye bedelsiz tahsis edilebilecek.
Kaynakça:
. https://www.trt1.com.tr/tarihce
. https://www.trt.net.tr/kurumsal/kilometre-taslari
. İTÜ-TV’den TRT’ye Türkiye'de Televizyon Tarihi ve Dijitalleşme, Ayşe Tuğba KAR - Uğur GÜNDÜZ, 2024, https://atam.gov.tr/wp-content/uploads/2024/10/Ayse-Tugba-KAR-Ugur-GUNDUZ.pdf
. Sibel Yükler, 22 Mayıs 2025, https://t24.com.tr/haber/aym-iptal-etti-meclis-geri-getirdi-kamudaki-tasinmazlar-trt-ye-bedelsiz-tahsis-edilecek-sirket-kurabilecek-genel-mudur-en-yuksek-devlet-memuru-maasi-alacak,1240514
. https://abdullahcavus.com.tr/kamu-hizmeti-yayinciligi-tanimi-finansmani-ve-trt-tv-radyo-kanallari/
. https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye_Radyo_Televizyon_Kurumu
. https://vergiyedair.com/2022/05/26/trt-bandrol-artisinin-cep-telefonu-fiyatina-yansimasi-ve-sorular/
. https://www.trt.net.tr/bandrol/aciklamalar
. https://vergiyedair.com/2022/05/26/trt-bandrol-artisinin-cep-telefonu-fiyatina-yansimasi-ve-sorular/
. TRT Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'na bağlandı, 24 Temmuz 2018, https://www.sozcu.com.tr/trt-cumhurbaskanligi-iletisim-baskanligina-baglandi-wp2537045
. https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0T%C3%9C_TV
İlk yorum yapan siz olun