Son güncelleme tarihi 19/02/2026
Türkiye’de turizm sektöründe nitelikli işletme ihtiyacı 1950’li yıllardan itibaren hissedilmeye başladı. Emekli Sandığı’nın girişimiyle 1955 yılında İstanbul Harbiye’de ilk Hilton oteli inşa edildi. Hilton başarısının ardından, otel yatırımlarına devam edilmesine, ancak bunun Emekli Sandığı’na bağlı farklı bir şirketle yürütülmesine karar verildi.
Dyckerhoff und Windmann ile varılan antlaşma sonucunda bu şirket ve Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü’nün payları eşit (yüzde 49’ar) olmak üzere, Ankara İmar ve Emlâk İşletme A.Ş., Tutum Bankası A.Ş. ve Dr. M. Raif Gürün’ün ortaklığında; Emek İnşaat A.Ş. 26. 09.1958 tarihinde kuruldu. On yıllığına kurulan bu ortaklığın 500 bin TL sermayesi vardı. Emek İnşaat’ın işletmecilik de yapabilmesi için 10. 09. 1964 tarihinde, şirketin adı Emek İnşaat ve İşletme olarak değiştirildi.
Emek İnşaat ve İşletme, 1960-1972 arasında altı büyük otel yatırımı gerçekleştirdi. Emek Otelleri olarak da anılan bu oteller; İstanbul’da Büyük Tarabya Oteli (01.04.1966) ve Maçka Oteli (17. 07.1972), İzmir’de Büyük Efes Oteli (30.12.1963), Bursa’da Çelik Palas Oteli (Sandığa geçişi Temmuz 1963) ve Ankara’da Büyük Ankara Oteli (24.12.1966) ile Stad Oteli’dir (21.07.1969)
Şirket, kurulduğu dönemden itibaren çeşitli kamu kurumları, işhanı gibi çok çeşitli alanların yanı sıra Afyon, Eskişehir, Kuşadası gibi farklı yerlerde otel ve turizm tesisleri yatırımlarına devam etti.
Yıllar geçtikçe tadilata ihtiyaç duyan otellerin tadilatı için gerekli ödenek tahsisi Bakanlıkça yapılmadı. Oteller giderek eskimeye yüz tuttu, bunun düşük fiyata özelleştirmek için kurulan bir tuzak olduğu anlaşılacaktı.
2002’de AKP döneminde Emekli Sandığı otellerinin işletme hakları önce uluslararası otel zincirlerine devredildi, 2004’te ise Maliye Bakanlığı zoruyla alelacele ve üç kuruşa sattırıldılar. Emekli Sandığı’na ait büyük gayrımenkuller ve tatil köyleri de zorla sattırıldı. Ankara-Kızılay’daki gökdelen, Ulus İşhanı ve Rüzgarlı İşhanı ile Bursa ve Eskişehir otogarları, elden çıkarılacak/çıkarıldı.
Satılan tatil köyleri:
Foça Club Med – İzmir
Kuruluş sırasında hazineye ait araziler Emekli Sandığı tarafından satın alınmıştır. 1982 ve 1983 yıllarında alınan ilave yapı ruhsatları ile birlikte tatil köyü kompleksi 330 oda ve 690 yatak kapasitesine ulaşmıştır.
2005’te kapandı. 2007’de Emekli Sandığı’ndan Hazine’ye devredildi. Dört yıl atıl kaldı. Hükümet tarafından, beklendiği üzere, defalarca satılmaya çalışıldı. Kasım 2010’da 67 milyon 550 bin lira (evet lira) bedelle satışa çıkarıldı. Toplam 280 dönüm alana ve 900 metre sahile sahip tatil köyü, yaklaşık 45 milyon dolara! Üstelik, “Tatil köyünü alan kişi, beş yıl emlak vergisinden muaf olacak. Satış bedeli ise iki yıl boyunca ve 8 ayrı taksitte ödenebilecek”ti. Satış gerçekleşmedi.
2021’de bir daha ihale edildi. Tatil köyünün işletme hakkı 49 yıllığına 131 milyon TL bedelle BKG Ortak Girişim Grubu’na verildi. Yine bedavaya. Bir rivayete göre, Bahreyn Krallığı merkezli BKG, tatil köyüne 50 milyon dolarlık yatırım yapacak ve işletmesini büyük bir otel zincirine verecek.
Kuşadası Tatil Kampı – İzmir
Aydın Kuşadası’nda denize sıfır 46 dönümlük tatil kampının imarı değiştirilerek beleşe Çimstone’a satıldı. 1 milyar 648 milyon liraya, Ocak 2026 kuruyla 43 TL desek, sadece 38 milyon dolara! 3-5 villa parasına 46 dönüm deniz kenarı imarlı arsa ne hoş. Üstelik halkın maaşından kesilen primlerle edinilmiş bir mülkken…
Devletin el koyduğu Emekli Sandığı otelleri:
Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü, 2002’de 6 otelin devir işini Emek Proje A.Ş’ye devretti. Emek Proje A.Ş., otelleri yabancı otel zincirlerine devreden kimisi 30 yıllık anlaşmalar imzaladı. Fakat daha üzerinden 4-5 sene geçmeden Maliye Bakanlığı, Emekli Sandığı’na ait olan bu otelleri zorla Özelleştirme İdaresi’ne devretti ve satışa çıkardı. Haliyle kiralayan şirketlerle mahkemelik olundu.
İstanbul Hilton Oteli
Otelin arsası 62 dönüm, inşaat alanı 80.000 m2. İstanbul’un tam merkezinde, Taksim’e 1 km mesafede. Hilton Oteli İstanbul’un en seçkin noktalarından birinde yer alır. Burası, Henri Prost planına göre belirlenen 2 No.lu Park’ın içinde, İnönü Gezisi olarak anılan yeşil alandan koparılarak üzerine bina yapılmış bir alandır. Yıllar önce, şöyle yazılmış: “Yapıldığında İnönü Gezisi Taksim’den başlar Nişantaşı’nda biterdi; bugünse yine Taksim’den başlar ama Hilton Oteli’nin tel örgüsünde biter.
2005 yılında satıldı. Otel ve arazisi, ihale sonucunda 255 milyon 500 bin dolara, Aydın Doğan ve ailesinin sahibi olduğu Ortadoğu Otomotiv’de kaldı.
Büyük Tarabya Oteli – İstanbul
Emekli Sandığı tarafından Emek İnşaat ve İşletme AŞ’ye yaptırılan Büyük Tarabya Oteli, yanan Tarihi Tokatlıyan Oteli’nin arazisine inşa edildi. Mimar Kadri Erdoğan’ın tasarladığı yapı, 1966 yılında hizmete açıldı. Bu tarihten itibaren İstanbul’un cemiyet hayatında önemli bir yer edinen Tarabya Oteli, Yeşilçam filmlerinin de başta gelen mekanlarından biri oldu.
Önce Millennium Grubu’na kiralandı. 31 Ocak 2006’da Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından satışa çıkarıldı, yaklaşık 143 milyon dolara Bayraktarlar Holding tarafından satın alındı. 2013 yılında bir dikdörtgen beton yığını olarak yeniden açıldı.
Maçka Oteli – İstanbul
Projesi yarışmayla çizdirilen Maçka Oteli 1972 yılında hizmet vermeye başladı. Yedi katlı otelde 184 oda vardı. Radisson SAS’e kiralandı. 2002 yılında kapatıldı. Yıkıldı, baştan yapıldı, Radisson Otel olarak işletiliyor.
Satışı konusunda bilgiye erişemedim.
Büyük Efes Oteli – İzmir
Otel projesi Alman mimar Prof. Paul Bonatz tarafından hazırlandı. İnşaat 1957 yılında başladı, ilk açıldığında 326 odası vardı. Büyük Efes Oteli, özellikle yaz aylarında çok sayıda misafiri ağırlayan geniş bahçesiyle 38,5 dönümlük bir araziyi kaplamaktadır.
1990’lı yılların başında otele 24 salonu bulunan bir kongre merkezi eklendi. Otelin alt katında 440 araçlık otoparkı da vardı. Özellikle İzmir Fuarı döneminde otel birçok ünlüyü ağırlıyordu.
2002 yılında yapılan ihaleyle işletmesi 15 yıllığına Swissotel Ruffles Grubu’na verildi. 2005’te 121.5 milyon dolara Tahincioğlu – Nida MV Ortak Girişim Grubu’na satıldı. Şehrin en güzel semtinde 38 dönüm araziden bahsediyoruz.
Halen Swissôtel Büyük Efes olarak işletilmektedir.
Çelik Palas – Bursa
1930’larda iki otel binası ve bir kaplıca şeklinde inşa edildi. Atatürk’ün isteği ile hayata geçen otel, Atatürk’ün hatırası olma niteliği ile konaklama binaları içinde önemli bir yere sahiptir. 1945 yılında Hüsnü Tümer tarafından iki bloğu tasarlanan ve uygulanan otel kompleksini, 1961 yılında Türkiye İş Bankası, Atatürk’ün bağışladığı hisselerle eski ve yeni otel binalarını Emekli Sandığı’na sattı.
Önce Swissotel’e kiralandı. Kira sözleşmesi devam ederken 2007 yılındaki özelleştirme sonucunda MSN Yapı A.Ş.’ye satıldı.
Büyük Ankara Oteli – Ankara
1966’da inşa edildi. Otel, Ankara’nın en önemli bulvarlarından biri olan Atatürk Bulvarı üzerinde ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin tam karşısındaydı. Otel, özellikle 1980’li yıllardan itibaren Meclis’in bir hizmet binası gibi de hizmet verdi.
Diğer Emek Otelleri gibi Büyük Ankara Otel’inin de verimsiz olduğu, devletin sırtında yük olduğu gibi görüşlerin artmasıyla birlikte; 2002 yılında otel kapatıldı.
Önce Millennium Grubu’na kiralandı. 01. 01.2006’da yaklaşık 40 milyon dolara Çelikler İnşaat Anonim Şirketi’ne satıldı. Restore edildi, birkaç sene Rixos’a devredildi. Sonra geri alındı, günümüzde ismi Grand Ankara Hotel’dir.
Stad Oteli – Ankara
1928-1960 yılları arasında hizmet veren Belle Vue (Belvü) Palas Otel’in yerine yapıldığı bilinmektedir. Otelin bulunduğu yerin arsası Cumhuriyet Halk Partisi’nin malıyken Hazine’ye devredildi, 1954’te Emekli Sandığı Hazine’den satın aldı. 1969’da açılan Stad Oteli, toplam 15 katlı olup 57’si tek kişilik, 160’ı çift kişilik ve sekizi süit olmak üzere 225 oda ve 405 yatak kapasitesine sahipti. Otel, uzun yıllar birçok sanatçıya, politikacıya, sporcuya, Türk Hava Yolları, TRT personeli, yerli ve yabancı turiste hizmet verdi.
Özelleştirmeden nasibini aldı, 2002 yılında 30 yıllığına Radisson SAS’e kiralandı. Otelin 7000 kalem eşyası haraç mezat satıldı.
Radisson SAS grubu, sözleşmeye sadık kalınması gerektiğini, otelin özelleştirilmesine kesinlikle izin vermeyeceğini bildirdi. Yapılan görüşmelerde de Radisson’ ‘un tavrı değişmeyince, otel özelleştirme dışına çıkarıldı. Stad Oteli, günümüzde Radisson SAS Otel Ankara adıyla hizmet veriyor.
Kaynakça:
. Emek İnşaat ve İşletme Otelleri, 2019, Dilek Acar, https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/emek-insaat-ve-isletme-otelleri
. Emekli sandığı otelleri mahkemelik, 06.03.2005, https://www.internethaber.com/emekli-sandigi-otelleri-mahkemelik-1112055h.htm
. Emekli Sandığı otellerinde büyük çekişme, 31.07.2005, https://www.cnnturk.com/ekonomi/genel/emekli-sandigi-otellerinde-buyuk-cekisme-271215
. İstanbul Hilton, 255.5 milyon dolara Doğan’ın, 12.08.2005, https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/istanbul-hilton-255-5-milyon-dolara-dogan-in-341634
. 2005, https://www.yapi.com.tr/haberler/kimin-mali-kime-satiliyor-istanbul-hilton-satildi-sira-otekilerde-_61032.html
. Emek Otelleri satılıyor, 26.05.2004, https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/emek-otelleri-satiliyor-38608044
. Emekli Sandığı'na bağlı oteller özelleştirilecek, lojmanlar ihale ile satılacak, 29 Kasım 2004, https://www.memurlar.net/haber/12679/emekli-sandigi-na-bagli-oteller-ozellestirilecek-lojmanlar-ihale-ile-satilacak.html
. https://www.arkitera.com/haber/gecmisin-modern-mimarisi-3-bogazici/
. Efes'e 121.5 milyon dolar, 27.10.2005, https://www.milliyet.com.tr/ekonomi/efese-121-5-milyon-dolar-132591
. Mimarlık Dergisi, sayı 406, Mart-Nisan 2019, s.79-84, http://www.mo.org.tr/mimarlikDergisiDocs/pdf/MIMARLIK406.pdf
. Foça’daki Fransız tatil köyü Kasım’da satılıyor, https://www.turizmguncel.com/haber/focadaki-fransiz-tatil-koyu-kasimda-satiliyor-h3351.html
. 1967’den itibaren Türkiye turizmini şekillendiren Foça Tatil Köyü, 24/04/2023, İrem Nur Kaya, https://www.gzt.com/mimari/1967den-itibaren-turkiye-turizmini-sekillendiren-foca-tatil-koyu-3745671
. Foça Tatil Köyü'nün yerine yapılacak proje belli oldu, 12.01.2024, https://www.turizmajansi.com/haber/foca-tatil-koyu-nun-yerine-yapilacak-proje-belli-oldu-h65126
. https://www.turizmajansi.com/haber/cumhurbaskani-onay-verdi-turkiye-nin-ilk-tatil-koyunu-49-yilligina-isletecek-h47701
. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/buyuk-ankara-oteli
. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/buyuk-efes-oteli
. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/stad-otel
. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/celik-palas-oteli
. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/macka-oteli
İlk yorum yapan siz olun