Son güncelleme tarihi 31/01/2026
Regülatör: Akarsuyun yönlendirilmesi veya kısmen yükseltilmesinde kullanılan, su akışını düzenleyici beton duvar
Adana’da Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin sıklıkla taşarak onbinlerce dönüm tarım alanına ciddi zarar vermesi nedeniyle önlem almak gerekmiştir. 1938 yılından başlayarak bazı teşebbüslerde bulunulmuştur. 1938 yılında Adana Ovası’nın sulanması amacıyla kanallar açılmış, 2 Temmuz 1943’te Dilberler Sekisi civarında “Seyhan Regülatörü” adıyla projenin açılışı yapılmıştır. Regülatör, Adana tarihinin en büyük sulama projesi olmuş ve bu sayede Çukurova tarımının üretimi artmıştır. Su kanallarının yapımının tamamlanmasıyla bölgenin pamuk ziraatındaki veriminin de artacağı öngörülmüştü. 1938-1948 yılları arasında Seyhan regülatörünün inşa edilmesiyle birlikte sağ ve sol sahilde 146.000 hektarlık arazinin sulanması için ana kanallar oluşturulmuştu. Ancak regülatör selleri önleme ve sulama konusunda Çukurova’nın ihtiyacını karşılayamıyordu. Bu sebeple Seyhan Nehri üzerinde bir baraj ve hidroelektrik santrali yapma projesi fikri ortaya çıkacaktır.
Seyhan Baraj projesi Çukurova’da 85.000 hektar arazinin taşkından korunması ve 144.000 bin hektar arazinin sulanmasını temin etmek amacıyla tesis edilmiştir. Barajın yanında bir hidroelektrik enerji üretimi santralı, enerji taşıma hatları ve taşkın önleme ile sulama tesislerinden oluşan çok amaçlı bir proje olarak planlanmıştır. Seyhan Baraj gölünün genişliği 21 kilometre olup uzunluğu 23 km’dir ve Türkiye’nin en büyük suni gölü olma özelliğine sahiptir. Ayrıca Avrupa ve Asya’nın en büyük toprak barajıdır.
Barajdan elde edilecek elektrik enerjisinin nakledilmesi, elektrik üretim ve dağıtım işlerinin satın alınması gibi işlerle uğraşmak amacıyla merkezi Adana’da olmak üzere 50 yıl süreyle Çukurova Elektrik Türk Anonim Ortaklığı’nın kurulmasına izin verilmiştir.
22 Şubat 1956’da inşaatı tamamlanan Seyhan Barajı’nın kapakları açılmış ve Seyhan Nehri’ne tekrar su verilerek baraj fiilen faaliyete başlamıştır. 8 Mart itibariyle baraj derinliği 40 metreye yaklaşmış ve alanda biriken su miktarı 800 milyon metreküpe erişmiştir. Seyhan Barajı ve Hidroelektrik Santrali’nin açılışı 8 Nisan 1956’da yapılmıştır. Santral yılda 284 milyon kilowatt saat enerji üretme kapasitesine sahiptir. Baraj, sel zararlarının önlenmesi ve 144 bin hektar arazinin sulanması sayesinde bölgede önemli gelir artışı sağlamıştır.
Seyhan baraj projesinin temelleri Cumhuriyet Halk Partisi döneminde atılmış ancak savaş koşulları nedeniyle hayata geçirilememiş, Demokrat Parti zamanında 20 yıl geri ödemeli Amerikan kredisiyle tamamlanmıştır.
Not: Geleceğin Başbakan ve Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Adana Seyhan Barajı’nda inşaat mühendisi olarak çalışıyordu.
Kaynakça:
. Seyhan Barajı, Özlem Yıldırım Kırış, 21 Eylül 2023, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/970/Seyhan-Baraj%C4%B1
. https://www.euas.gov.tr/
. Cumhuriyet, 3 Temmuz 1943, s.1
İlk yorum yapan siz olun