Son güncelleme tarihi 05/01/2026
Türk savunma sanayiinin öncülerinden Makine Kimya Endüstrisi (MKE), 1929’da Kırıkkale Mühimmat Fabrikası açar.
” Cumhuriyetin ilk yıllarında savunma sanayiine ilişkin ciddi bir altyapı bulunmamaktadır. Bu alandaki tesisler, Kurtuluş Savaşı sırasında Ankara çevresinde, işgal altında bulunan İstanbul’dan imalathane ve tezgahların Anadolu’ya nakledilmesi ile oluşan küçük imalathanelerden ibarettir.
1921-1924’de Ankara’da Hafif Silah ve Top Tamir Atölyeleri, Fişek ve marangoz fabrikaları, 1928’de Kırıkkale’de Pirinç Fabrikası ile Elektrik Makinaları Fabrikası, 1929’da Kırıkkale’de Mühimmat Fabrikası, 1931’de Ankara’da Kayaş Kapsül Fabrikası, 1935’te Ankara’da Mamak Gaz Maske Fabrikası, 1936’da Kırıkkale’de Çelik Fabrikası ile Tüfek ve Top Fabrikaları kurulmuştur. “
Türkiye’nin ilk metalurji mühendisi Selahattin Şanbaşoğlu anlatıyor:
“1932’de, Kırıkkale’de askeri fabrika sahası dışında sadece 13 ev vardı. Meyhane (demekki o zamanlar daha kapatılma kararları yokmuş), kahvehane ve kasap dükkanı aynı yerdi. Yol yoktu. Haftada iki tren geçerdi. Gazete gelmezdi. Fabrikaya ya trenle, ya da çamur tarladan geçerek gidilirdi. İşçi hemen tamamen oranın köylüsüydü. İki üç saatte köyünden eşekle veya yaya gelirdi. İşçilere yani çalışan köylülere kendi getirdiği pekmez veya ayrana bandığı yufka ekmeğinden ibaret yemeğinin ve kendi elbisesinin dışında ilk fabrika yemeği ve çalışma kıyafeti Kırıkkale çelik fabrikasında verilmiştir. “
2026 yılında Sayıştay, MKE’den ayrılan personelin yasak olmasına rağmen ticari sırlarla rakip şirketlere geçtiğini tespit etti. Sözleşme gereği işten ayrıldıktan sonra iki yıl boyunca rakip firmada çalışması yasak olan personelin, bu kuralı ihlal etmesi durumunda aylık 50 bin avroluk tazminat ödemesi gerekiyordu, bu tazminatlar ödenmedi.
Kaynakça:
. MKE AŞ’de bazı personelin ‘gizlilik, rekabet ve sır saklama taahhütnamesine’ aykırı olarak rakip şirketlere gittikleri ortaya çıktı: ‘Sır’ları da götürdüler, 04 Ocak 2026, https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/mke-as-de-bazi-personelin-gizlilik-rekabet-ve-sir-saklama-taahhutnamesine-aykiri-olarak-rakip-sirketlere-gittikleri-ortaya-cikti-sir-lari-da-goturduler-2466850
. https://www.mke.gov.tr/Hakkimizda/MKE/1
. https://www.mke.gov.tr/Fabrikalar/MUHIMMAT-FABRIKASI/6
. https://www.mke.gov.tr/Fabrikalar/CELIK-VE-PIRINC-FABRIKASI/9
. Cumhuriyetin İlk Yıllarında Sanayi Politikaları ve Sümerbank, Mahmut Kiper, TMMOB Metalurji Mühendisleri Odası, https://www.metalurji.org.tr/dergi/dergi164/d164_3850.pdf
İlk yorum yapan siz olun