1925 – Türk Tayyare Cemiyeti (Türk Hava Kurumu) kuruldu.

Son güncelleme tarihi 15/07/2025

Çağdaşlaşmanın bir göstergesi ve batı emperyalizmine karşı mücadelenin bir kalesi olduğu düşüncesinin eseri olarak yönlendirmesi ve önderliğinde havacılığa yönelik çalışmalar yapması için Türk Tayyare Cemiyeti’nin kurulma çalışmalarına başlanmış ve hayata geçirilmiştir. 16 Şubat 1925’de “Türk Tayyare Cemiyeti” kurulmuştur.
Cemiyetin Nizamnamesi (Tüzüğü) bizzat Atatürk tarafından tespit edilmiş; Yüzbaşı Fazıl, Üsteğmen Şakir Hazım, Pilot Fehmi Yemenli, Mazlum Keyüsk ve Vecihi Hürkuş tarafından hazırlanmıştır.

Türkiye’de ilk olarak Vecihi Hürkuş’a Türkiye’nin Baştayyarecisi ünvanı verildi.

Vecihi Hürkuş, 14 ayda arkadaşlarının yardımıyla sadece motor ve motor bağlantı parçalarını Yunanlılar’dan kalma uçaklardan temin ederek ilk askeri yerli uçağı yapmıştır. Uçağa Vecihi K-VI adını vermiştir. 28 Ocak 1925 Pazar günü sorunsuz olarak ilk uçuşunu gerçekleştirmiştir.
Vecihi XIV, Türkiye’nin ilk sivil uçağı, kendisinin de ürettiği ikinci uçak oldu.

Kayseri’de Tayyare ve motor Türk Anonim Şirketi (TOMTAŞ) ve fabrikası kuruldu. Alman Junkers Uçak fabrikası lisansı ile Milli Savunma Bakanlığı ortak üretim yapmaya başladı. Vecihi Hürkuş Tomtaş fabrikasında görevlendirildi.

1926’da Türk Havacılığının gereksinimi olan teknik personelin eğitilmesi amacıyla “Tayyare Makinist Mektebi” hizmete açılmıştır. Kurtuluş Savaşı’ndan yeni çıkmış, yorgun ve yoksul bir halkın yaptığı bağışlarla on yıl içinde yüzlerce uçak satın alarak Türk Silahlı Kuvvetleri’ne bağışlanmıştır.

Kurtuluş Savaşı’ndan yeni çıkmış, yorgun ve yoksul bir halkın yaptığı bağışlarla on yıl içinde 230 uçak satın alarak Türk Silahlı Kuvvetleri’ne bağışlanmıştır. 1925-1940 arasında bu sayı artarak 345’e çıkmıştır.

Türk Tayyare Cemiyeti, 1935’te Türk Hava Kurumu adını aldı.

AKP tarafından kıyıma uğradı, uçakları elinden alındı, tamire-bakıma ödenek verilmedi. Orman yangınlarına müdahale edilemedi. Eğitim kurumu olması gereken üniversitesi birilerinin arpalığına dönüştürüldü.

Kaynakça:
. 1925 yılında kurulan Türk havacılık endüstrisinin kurulmasını hedefleyen kurum,  İsmail Yavuz, 9 Mart 2021, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/turk-hava-kurumu/
. https://tayyarecivecihi.com/
. https://www.tayyareci.com/v2/digerucaklar/turkiye/23ve50.asp.html
. https://www.ismetinonu.org.tr/cumhuriyetin-ilk-havacilik-calismalari-nuri-demirag-1923-1941/
. Atatürk Döneminde Havacılık ve Uçak Sanayii,  Saim Dilek, 9 Nisan 2021, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/ataturk-doneminde-havacilik-ve-ucak-sanayii/
. Türk Hava Kurumu’nun Kurduğu Hava Harp Sanayii Fabrikaları, Osman Yalçın, Temmuz 2013, Cilt XXIX - Sayı 86, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, https://atamdergi.gov.tr/tam-metin/68/tur
. Mustafa Kılıç, 12 Mayıs 2020, https://www.bagimsizhavacilar.com/thk-turkkusu-ve-vecihi-hurkus/
. Gerçek Havacılık Ruhu – Şövalyelik, Mustafa Kılıç, 9 Ocak 2025, https://www.bagimsizhavacilar.com/gercek-havacilik-ruhu-sovalyelik/,
. İlk Türk uçağı, https://www.bagimsizhavacilar.com/turk-ucak-uretim-tarihi/
. Vecihi Hürkuş kimdir? https://www.tayyareci.com/v2/hvtarihi/vecihihurkus/index.asp.html
. Türk Devleti’nin Uçak Fabrikası Kurma Mücadelesinde İlk Girişim: Tayyare ve Motor Türk Anonim Şirketi (TOMTAŞ) ve Kayseri Uçak Fabrikası, Osman Yalçın, Kasım 2010, Cilt XXVI - Sayı 78, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, https://atamdergi.gov.tr/tam-metin/232/tur
. Tepebaşı Belediyesi Vecihi Hürkuş Havacılık Müzesi’nde, “Eskişehir’in geleceği, geleceğin Eskişehir’i” konuşuldu, 28.11.2023, https://www.bagimsizhavacilar.com/tepebasi-belediyesi-vecihi-hurkus-havacilik-muzesinde-eskisehirin-gelecegi-gelecegin-eskisehiri-konusuldu/
. Ünsal Ban’ın THK Üniversitesi diye bir çiftliği varmış!, Uğur Dündar, 28.05.2025, https://www.sozcu.com.tr/unsal-ban-in-thk-universitesi-diye-bir-ciftligi-varmis-p178197
. Milli Mücadele Albümü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Arşiv ve Askerî Tarih Daire Başkanlığı Yayınları, ANKARA - 2020
. Ulus gazetesi, 15 Nisan 1939